පෙනෙන නොපෙනෙන පුද්ගල ගතිසොභා | උදකරහද සූත්‍රය

ත්‍රිපිටකයේ, බුදුන් වහන්සේ අපගේ ජීවිතයටත්, අධ්‍යාත්මික ප්‍රගතියටත් අදාළ වන පරිදි විවිධ උපමා භාවිත කරමින් ගැඹුරු දහම් කරුණු පහදා දී ඇත. අංගුත්තර නිකායේ චතුක්ක නිපාතයේ, වලාහක වර්ගයට අයත් උදකරහද සූත්‍රය එවන් වූ අනර්ඝ දේශනාවකි. මෙම සූත්‍රයෙහි ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන්නේ, ලෝකයේ විද්‍යමාන වන පුද්ගලයන්ගේ අධ්‍යාත්මික ස්වභාවයන් දිය පිරුණු විල් සතරක උපමාවෙන් විග්‍රහ කිරීමයි.

උදකරහද සූත්‍රයේ, බුදුන් වහන්සේ දිය පිරුණු විල් සතරක් උපමා කර ගනිමින් පුද්ගල වර්ග සතරක් හඳුන්වා දෙනසේක. එනම්, නොගැඹුරු එහෙත් ගැඹුරු සේ පෙනෙන, ගැඹුරු නමුත් නොගැඹුරු සේ පෙනෙන, නොගැඹුරු වූයේම නොගැඹුරු ලෙසින්ම පෙනෙන, සහ ගැඹුරු වූයේ ගැඹුරු සේ පෙනෙන දිය පිරුණු විල්වලට සමාන පුද්ගලයන්ය. මෙහිදී පුද්ගලයෙකුගේ බාහිර හැසිරීම (පෙනුම) සහ අභ්‍යන්තර ධර්මාවබෝධය (චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධය) අතර ඇති සම්බන්ධය ඉතා සියුම්ව විග්‍රහ කෙරේ.

මෙම සූත්‍රයේ වැදගත්කම අතිමහත්ය. එය අපට අපගේම අධ්‍යාත්මික තත්ත්වය අවංකව තේරුම් ගැනීමටත්, අන් අයගේ බාහිර පෙනුමෙන් පමණක් නොරැවටී, ඔවුන්ගේ සැබෑ අධ්‍යාත්මික ගැඹුර හඳුනා ගැනීමටත් මඟ පෙන්වයි. තවද, නිවන් මාර්ගය ඔස්සේ නිවැරදිව ගමන් කිරීමට අවශ්‍ය ප්‍රඥාව සහ විනය සමබරව වර්ධනය කරගැනීමේ වැදගත්කම මෙම සූත්‍රය අවධාරණය කරයි. සැබෑ විමුක්තිය සඳහා බාහිර ක්‍රියාකාරකම්වලට වඩා චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳ යථාර්ථවත් අවබෝධය අත්‍යවශ්‍ය බව මෙයින් පැහැදිලි වේ.

මෙම උදකරහද සූත්‍රයේ අන්තර්ගත පුද්ගල වර්ගීකරණය, අපගේ එදිනෙදා ජීවිතයේදී හමුවන විවිධ චරිත මැනවින් හඳුනා ගැනීමට මහඟු පිටිවහලක් සපයයි. යහපත් පවුල් ජීවිතයක් ගොඩනගා ගැනීමටත්, අධ්‍යාපන කටයුතුවලදී නිවැරදි දැක්මක් ඇති කර ගැනීමටත්, සමාජ සබඳතා ශක්තිමත් කර ගැනීමටත්, රැකියා ස්ථානයේදී ඵලදායී සේවක-සේව්‍ය සබඳතා පවත්වා ගැනීමටත් මෙම සූත්‍රයේ අදහස් බෙහෙවින් උපකාරී වේ. සැබෑ ගුණවත්කම සහ වංක බව හඳුනා ගැනීමෙන්, අපට බැහැර කළ යුතු පුද්ගලයන්ගෙන් ඈත් වී, යහපත් ආශ්‍රය තුළින් ජීවිතය වඩාත් සාර්ථක කර ගත හැකිය.සූත්‍රයේ ආරම්භයේදීම බුදුන් වහන්සේ දිය විල් සතරක් විස්තර කරති.

1.නොගැඹුරු වූ එහෙත් ගැඹුරු සේ පෙනෙන දිය විලක් (උත්තානෝ ගම්භීරෝභාසෝ)

මෙය ගැඹුරක් නැති වුවද, ඉහළින් බලන විට ගැඹුරු ලෙස පෙනෙන දිය පහරකි.

2.ගැඹුරු වූ නමුත් නොගැඹුරු සේ පෙනෙන දිය විලක් (ගම්භීරෝ උත්තානෝභාසෝ)

මෙය සැබවින්ම ගැඹුරු වුවද, ඉහළින් බලන විට නොගැඹුරු ලෙස දිස්වේ.

3.නොගැඹුරු වූයේම නොගැඹුරු ලෙසින්ම පෙනෙන දිය විලක් (උත්තානෝ උත්තානෝභාසෝ)

මෙය ගැඹුරක් නැති අතර, එය නොගැඹුරු ලෙසම පෙනේ.

4.ගැඹුරු වූයේ ගැඹුරු සේ පෙනෙන දිය විලක් (ගම්භීරෝ ගම්භීරෝභාසෝ)

මෙය සැබවින්ම ගැඹුරු වන අතර, එය ගැඹුරු ලෙසම පෙනේ.

මෙම දිය විල්වල ස්වභාවය, බුදුන් වහන්සේ පුද්ගලයන්ගේ අධ්‍යාත්මික තත්ත්වය පැහැදිලි කිරීමට උපමාවක් ලෙස යොදා ගනිති.

1. නොගැඹුරු වූ එහෙත් ගැඹුරු සේ පෙනෙන දිය විල බඳු පුද්ගලයා | උත්තානෝ ගම්භීරෝභාසෝ

මෙය පළමු වර්ගයේ පුද්ගලයායි. බුදුන් වහන්සේ පෙන්වා දෙන්නේ, මොවුන්ගේ බාහිර හැසිරීම “ඉදිරියට යාම, ආපසු හැරී ඒම, ඉදිරිය බැලීම, වටපිට බැලීම, අත් පා හැකිලීම, දිගහැරීම, ආදිය ඉතා ප්‍රසාදජනක” බවයි. එනම්, මොවුන්ගේ ගමන් විලාසය, හැසිරීම, සිවුරු දැරීම, පාත්‍රය දැරීම (භික්ෂුවක්) ආදී බාහිර ක්‍රියාකාරකම් ඉතා පිළිවෙළට, විනයගරුකව, අන් අයගේ සිත් පැහැදෙන අයුරින් සිදුකරන බවයි. බොහෝ විට මොවුන් දැකීමෙන් අන් අය පැහැදීමට පත්විය හැකිය.

නූතන සමාජයේ මෙවැනිම පුද්ගලයන් ඕනෑ තරම් දක්නට ලැබේ. ඔවුන් හොඳට අඳිති, පලඳිති, ආකර්ශනීය ලෙස සිනාසෙති, සමීප ලෙස සිප වැලඳ ගනිති. සමාජයේ ඉතා සුචරිතවත් චරිත ලෙස පෙනී සිටිති. නීතිගරුක බව පෙන්වමින් හැම විටම අවනිතිය අනුව කටයුතු කරති. අවංක චරිතයක් ලෙස සමාජයේ පෙනී සිටියද හැම විටම වංකව කටයුතු කරති.

එනමුදු, සූත්‍රයේ වැදගත්ම කරුණ වන්නේ මොවුන්ගේ අභ්‍යන්තර ස්වභාවයයි: “එනමුදු හේ මෙය දුක යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම නොදනියි. මෙය දුකෙහි හටගැනීම යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම නොදනියි. මෙය දුකෙහි නිරුද්ධ වීම යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම නොදනියි. මෙය දුක නිරුද්ධ වන්නා වූ ප්‍රතිපදාව යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම නොදනියි.”

මෙයින් අදහස් වන්නේ, මොවුන්ට චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳව සැබෑ, ගැඹුරු අවබෝධයක් නොමැති බවයි. බාහිර ආගමික හෝ සමාජීය වශයෙන් යහපත් ජීවිතයක් ගත කළද, සසර දුකෙහි ස්වභාවය, දුකට හේතුව (තණ්හාව), දුක නැති කිරීම (නිවන) සහ දුක නැති කරන මාර්ගය (ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය) පිළිබඳව යථාර්ථය ඔවුන්ට වැටහී නැත. ඔවුන් දිය පහරක් මෙන් බාහිරින් පිරිසිදු හා ගැඹුරු ලෙස පෙනුනද, සැබෑ අධ්‍යාත්මික ගැඹුරක් නොමැත. ඔවුන්ගේ සැබෑ චරිතය හා අභ්‍යන්තරය බාහිර පෙනුමට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්ය.

නූතන සමාජයේ ‘පෙනුමෙන් සිල්වත්, සිතින් වංක’ පුද්ගල චරිතය

නූතන සමාජයේ අපට නිතරම පාහේ හමුවන එක්තරා පුද්ගල වර්ගයක් සිටී. ඔවුන් බාහිරින් ඉතා ආකර්ශනීය, සුහදශීලී සහ ගුණවත් ලෙස පෙනී සිටිති. හොඳට අඳිති, පලඳිති, ආකර්ශනීය ලෙස සිනාසෙති, සමීප ලෙස සිප වැලඳ ගනිති. සමාජයේ විවිධ තරාතිරම්වලදී ඔවුන් ඉතා සුචරිතවත් චරිත ලෙස, නීතිගරුක පුරවැසියන් ලෙස පෙනී සිටීමට සමත් වෙති. අවංක බව, සෘජු බව ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ ලෙස ප්‍රචාරය කරති.

එහෙත්, ඔවුන්ගේ සැබෑ චරිතය හාත්පසින්ම වෙනස්ය. මෙම පුද්ගලයන්ගේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ පහත විස්තර කෙරේ.

ද්විත්ව චරිතය:

පිරිසක් ඉදිරියේ එක් ආකාරයකටත්, ඔවුන් නොමැති තැන තවත් ආකාරයකටත් හැසිරීම.

වංචනික බව:

නීතිගරුක බව පෙන්වුවද, හැම විටම නීතියට පිටින්, අවනීතිය අනුව කටයුතු කිරීම. අවංක බව පෙන්වුවද, හැම විටම වංකව කටයුතු කිරීම.

ඊර්ෂ්‍යාව සහ ද්වේෂය:

අන් අයගේ සාර්ථකත්වය හෝ යහපත් ක්‍රියා දරාගත නොහැකි වීම. අනුන් දෙන දානයක් හෝ පින්කමක් දුටු විට වරදක් හෝ ඌනතාවක් දැකීම. තමා එම පින්කම කළා නම් මීට වඩා හොඳින් කරන බව පවසමින් අන් අයගේ යහපත් ක්‍රියා හෑල්ලු කිරීමට උත්සාහ කිරීම.

නුගුණ කීම:

අන් අය නොමැති තැන ඔවුන්ගේ නුගුණ කීමෙන් සතුටක් ලැබීම. අප්‍රසාදය පළ කිරීම.

අසමගිය ඇති කිරීම:

පවුල තුළ හෝ සමාජය තුළ අඬදබර ඇති කර ගැනීම.

අනුකම්පා විරහිත බව:

සතුන් හෝ දුර්වලයන් කෙරෙහි කිසිදු අනුකම්පාවක් නොදැක්වීම.

සොරකම් කිරීම:

තමාට අයිති නැති දේ සොරෙන් ලබා ගැනීමට පසුබට නොවීම.

මෙවැනි පුද්ගලයන් හඳුනාගැනීමේ වැදගත්කම

මෙම පුද්ගලයන් හඳුනාගැනීම අතිශයින් වැදගත් වන්නේ, ඔවුන්ගේ බාහිර පෙනුම නිසා බොහෝ දෙනා පහසුවෙන් රැවටීමට ලක්විය හැකි බැවිනි. ඔවුන්ගේ වංක ක්‍රියා නිසා අන් අයට හානි සිදුවිය හැකිය. විශේෂයෙන්ම, ආගමික හෝ සමාජීය නායකත්ව තලවල සිටින මෙවැනි පුද්ගලයන් නිසා සමස්ත සමාජයටම වැරදි ආදර්ශයක් ලැබිය හැකිය. ධර්මයෙහි සැබෑ හරය අවබෝධ කර නොගෙන, බාහිර ආගමික ක්‍රියාවලට පමණක් මුල්තැන දීමෙන් සැබෑ අධ්‍යාත්මික ප්‍රගතියක් නොලැබෙන බව මෙයින් පැහැදිලි වේ. එබැවින්, පුද්ගලයෙකුගේ සැබෑ ගුණාංග මැනිය යුත්තේ ඔහුගේ බාහිර පෙනුමෙන් හෝ වචනවලින් නොව, ඔහුගේ ක්‍රියාවන්ගෙන් සහ අභ්‍යන්තර චිත්ත ස්වභාවයෙනි.

‘සිල් සළුවෙන් වැසුණු සිත’ – ගුණවතී උපාසක අම්මාගේ කතාව

ගමේ පන්සලට නුදුරින් වූ නිවසක ජීවත් වූයේ ගුණවතී උපාසක අම්මාය. ඇය ගම්මුන් අතර ප්‍රසිද්ධ වූයේ “සිල්වත් ගුණවතී අම්මා” යන නාමයෙනි. හැමදාමත් උදෑසනම අවදි වන ඇය, සුදුම සුදු ඇඳුමකින් සැරසී, අතට මල් වට්ටි ගෙන, පන්සලට යන අයුරු ගමේ කාටත් හුරු පුරුදු දසුනකි. පන්සලේදී ඇය මහ හඬින් ගාථා කියයි, දොහොත් මුදුන් දී වඳියි. ඇගේ මුහුණේ නිතරම දිස් වූයේ ප්‍රසන්න සිනහවකි. හැම පෝය දවසකම ඇය අටසිල් සමාදන් වන අතර, පිරිස ඉදිරියේ ඇගේ සිල්වත්කම හා ගුණගරුක බව කැපී පෙනුණි. මසකට වරක් වන්දනාවේ යාමටද ඇය අමතක නොකළාය. ඇගේ ආකර්ශනීය පෙනුම හා සමීප සබඳතාවලින් බොහෝ දෙනා ඇයව ‘ගුණවතී අම්මා’ ලෙසම හැඳින්වූහ. ඇයව දුටු විට කාටත් සිතුණේ, “මේ තරම් සිල්වත්, ගුණවත් කාන්තාවක් ලොවේ නැත” කියාය.

එහෙත්, ගුණවතී උපාසක අම්මාගේ සැබෑ චරිතය, ඇය බාහිරින් පෙන්වූ රූපයට හාත්පසින්ම වෙනස් විය. ඇයගේ සිත, පන්සලේදී ඇය ගායනා කළ ගාථා හෝ සමාදන් වූ සිල්පදවලට වඩා බොහෝ ඈතින් විය. ඇය තමාගේ වියදමින් කිසිදු දෙයක් දුගියෙකුට හෝ මහා සංඝරත්නයට දානයක් ලෙස නොදෙන්නට වගබලා ගත්තාය. යමෙකු පින්කමක් කළ විට, ඇගේ දෑස්වලින් දිස් වූයේ ඊර්ෂ්‍යාව මිස සතුටක් නොවේ. “මම කළා නම් මීට වඩා හොඳින් කරනවා” යැයි ඇය රහසින් මුමුණන්නට වූවාය. පිරිසක් නොමැති තැන, ඇය අන් අයගේ නුගුණම කියමින්, ඔවුන්ගේ අප්‍රසාදය පළ කරමින් සතුටක් ලැබුවාය. ඇගේ වචනවලින් පිට වූයේ මිහිරි බවක් නොව, සැඟවුණු ද්වේෂයකි.

නිවස තුළ ගුණවතී අම්මාගේ ස්වභාවය තවත් වෙනස් විය. ස්වාමි පුරුෂයා සමග මෙන්ම දරුවන් සමග ද නිතර අඬදබර කරගත්තාය. ඇගේ කටින් පිට වූයේ මිහිරි වදන් නොව, තියුණු වචන විය. අල්ලපු නිවසේ සිටින බල්ලා තම නිවසට පැමිණෙන විට, ඇගේ සිල්වත් පෙනුම ක්ෂණයකින් අතුරුදහන් වී, කෝපයෙන් පහර දී එලවා දමන්නට වූවාය. නිවසේ වත්තේ ඇති රඹුටන් ගසේ බිම වැටුණු රඹුටන් අහුලන්නට එන අසල්වැසි ළමයින්ට බැන වැදී, ඔවුන්ව එලවා දැමුවේ කිසිදු අනුකම්පාවකින් තොරවය. රාත්‍රියේ, කිසිවෙකුට නොපෙනෙන සේ අල්ලපු වත්තට ගොස් වැටුණු පොල් සොරෙන් අහුලාගෙන ඒමටද ඇය පසුබට නොවූවාය. ඇය නීතිගරුක බව පෙන්වුවද, හැම විටම අවනීතිය අනුව කටයුතු කළාය. අවංක චරිතයක් ලෙස සමාජයේ පෙනී සිටියද, හැම විටම වංකව කටයුතු කළාය.

මේ සියල්ලෙන් පෙනී යන්නේ, ගුණවතී උපාසක අම්මාගේ බාහිර පෙනුම, ඇගේ අභ්‍යන්තර සිතේ සැබෑ තත්ත්වය වසන් කිරීමට යොදාගත් ආවරණයක් පමණක් බවයි. ඇය නොගැඹුරු වූ එහෙත් ගැඹුරු සේ පෙනෙන දිය විලක් බඳු වූවාය. ඇගේ සිතේ සැබෑ ගැඹුරක් නොවූ අතර, චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳ අවබෝධය ඇයට බොහෝ ඈතින් විය.

2. ගැඹුරු වූ නමුත් නොගැඹුරු සේ පෙනෙන දිය විල බඳු පුද්ගලයා | ගම්භීරෝ උත්තානෝභාසෝ

මෙම දෙවන වර්ගයේ පුද්ගලයා පළමු වර්ගයට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්ය., මොවුන්ගේ බාහිර හැසිරීම “ඉතා ප්‍රසාදජනක නොවෙයි” යනුවෙන් සූත්‍රයේ සඳහන් වේ. එනම්, මොවුන්ගේ ඇවතුම් පැවතුම්, සිවුරු දැරීම, ගමන් බිමන් ආදිය බාහිරින් එතරම් ආකර්ශනීය හෝ පිළිවෙළක් නොපෙන්විය හැකිය. සමහර විට අන් අය මොවුන් ගැන වැරදි ලෙස විනිශ්චය කිරීමට පවා ඉඩ ඇත.

එහෙත්, මොවුන්ගේ අභ්‍යන්තරය අතිශයින් ගැඹුරුය: “එනමුදු හේ මෙය දුක යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම දනියි. මෙය දුකෙහි හටගැනීම යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම දනියි. මෙය දුකෙහි නිරුද්ධ වීම යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම දනියි. මෙය දුක නිරුද්ධ වන්නා වූ ප්‍රතිපදාව යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම දනියි.”

මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ, මොවුන්ට චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳව සැබෑ, යථාර්ථවත් අවබෝධයක් ඇති බවයි. මොවුන් බාහිර පෙනුමට වඩා අභ්‍යන්තර ප්‍රඥාවට මුල්තැන දෙයි. පෙනුමෙන් නොගැඹුරු ලෙස දිස් වුවද, ඔවුන්ගේ අධ්‍යාත්මික ප්‍රඥාව හා අවබෝධය අතිශයින් ගැඹුරුය. මේවා සැබෑ අධිප්‍රඥාවෙන් යුත් යෝගාවචරයන්ගේ ලක්ෂණ විය හැකිය. ඔවුන්ගේ අවධානය යොමු වී ඇත්තේ බාහිර විනයට වඩා අභ්‍යන්තර චිත්ත විනය සහ ධර්මාවබෝධය කෙරෙහිය.

නූතන සමාජයේ ‘පෙනුමෙන් නොගැඹුරු එහෙත් සිතින් ගැඹුරු’ පුද්ගල චරිතය

නූතන සමාජයේ අපට හමුවන තවත් සුවිශේෂී පුද්ගල වර්ගයක් සිටී. මොවුන් බාහිරින් එතරම් ආකර්ශනීය හෝ සමාජයේ කැපී පෙනෙන චරිත නොවිය හැකිය. ඔවුන්ගේ ඇඳුම් පැළඳුම්, කතාබහ හෝ සමාජ හැසිරීම් රටා එතරම් පිළිවෙළකට හෝ ආකර්ශනීය ලෙස නොපෙනෙන්නට පුළුවන. සමහර විට ඔවුන්ගේ නිහඬ ස්වභාවය නිසා හෝ බාහිර ආටෝප සාටෝපයෙන් තොර ජීවිතය නිසා අන් අය ඔවුන්ව නොගැඹුරු හෝ එතරම් වැදගත් නොවන අය ලෙස වැරදි ලෙස විනිශ්චය කිරීමට පවා ඉඩ ඇත.

එහෙත්, ඔවුන්ගේ සැබෑ අභ්‍යන්තරය අතිශයින් ගැඹුරුය. මෙම පුද්ගලයන්ගේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ වන්නේ:

අභ්‍යන්තර අවබෝධය:

ඔවුන් සමාජය පිළිබඳව සැබෑ, යථාර්ථවත් අවබෝධයකින් යුක්තය. එසේම තමා සම්බන්ධව නිසි වැටහීමක් ද ඇත.

ප්‍රායෝගික ධර්ම අනුගමනය:

ඔවුන්ගේ ජීවිතය ධර්මානුකූලව ගොඩනැගී ඇත්තේ බාහිර පෙනුමට නොව, අභ්‍යන්තර චිත්ත විනයට මුල්තැන දෙමිනි. ඔවුන් ධර්මය ප්‍රායෝගිකව අනුගමනය කරමින්, ක්ලේශයන් දුරු කිරීමට වෙර දරති.

නිහඬ බව සහ සරල බව:

ඔවුන් බොහෝ විට නිහඬ, සරල ජීවිතයක් ගත කරන අතර, අනවශ්‍ය ප්‍රසිද්ධියක් හෝ ගෞරවයක් අපේක්ෂා නොකරති.

සැබෑ අනුකම්පාව:

ඔවුන් සතුන්, දුගී දුප්පතුන් සහ දුර්වලයන් කෙරෙහි සැබෑ අනුකම්පාවක් දක්වති. ඔවුන්ගේ උපකාරයන් බාහිර ප්‍රදර්ශනයකින් තොරව සිදු කෙරේ.

වංචාවෙන් තොර බව:

ඔවුන් අවංකව හා සෘජුව කටයුතු කරන අතර, කිසිවිටෙකත් වංචනික ක්‍රියාවලට පෙළඹෙන්නේ නැත. නීතිගරුක බව ඔවුන්ගේ ස්වභාවික ලක්ෂණයකි.

මෙවැනි පුද්ගලයන් හඳුනාගැනීමේ වැදගත්කම

මෙම පුද්ගලයන් හඳුනාගැනීම අතිශයින් වැදගත් වන්නේ, ඔවුන්ගේ බාහිර පෙනුම නිසා සමාජය ඔවුන්ව නොසලකා හැරීමට හෝ වැරදි ලෙස විනිශ්චය කිරීමට ඉඩ ඇති බැවිනි. ඔවුන් සැබෑ අධ්‍යාත්මික ගුණවතුන් වන අතර, ඔවුන්ගේ සරල ජීවිතය තුළින් ගැඹුරු ධර්මාවබෝධයක් විදහා දක්වයි. ඔවුන් සමාජයට සැබෑ ආදර්ශයක් වන අතර, ඔවුන්ගේ ප්‍රඥාව සහ යහපත් ක්‍රියා තුළින් අන් අයටද ධර්ම මාර්ගයෙහි ප්‍රගතියක් ලබා ගැනීමට මඟ පෙන්විය හැකිය. බුදුන් වහන්සේගේ දේශනාවලට අනුව, සැබෑ ගුණවත්කම මනින්නේ බාහිර පෙනුමෙන් හෝ වචනවලින් නොව, අභ්‍යන්තර චිත්ත ස්වභාවයෙන් සහ යථාර්ථය අවබෝධ කරගැනීමේ ප්‍රඥාවෙනි. එබැවින්, මෙවැනි පුද්ගලයන් හඳුනාගෙන, ඔවුන්ගෙන් ආදර්ශ ලබා ගැනීමෙන් අපටද සැබෑ අධ්‍යාත්මික ප්‍රගතියක් ලබාගත හැකිය.

‘සරල බවේ සැඟවුණු ප්‍රඥාව’ – අරියසීල හිමියන්ගේ කතාව

ඈත ගමක, කැලෑබද කුඩා පන්සලක වැඩ විසූයේ අරියසීල නම් තෙරනමකි. උන්වහන්සේගේ සිවුර බොහෝ විට මැළි වී, අපිරිසිදු වී තිබුණි. පාත්‍රයද පැරණි වී, තැන් තැන්වල සීරීම් තිබුණි. උන්වහන්සේගේ ගමන් විලාසයද එතරම් පිළිවෙළකට නොපෙනුණි. බොහෝ විට උන්වහන්සේ ගමනක් යන විට හිස පහතට හෙළා, කල්පනාවක ගිලී සිටින අයුරු දක්නට ලැබුණි. ගම්මුන් උන්වහන්සේව දුටු විට “මේ හාමුදුරුවෝ එතරම් උගත් නැති කෙනෙක් වත්ද?” හෝ “මේ හාමුදුරුවෝ වැඩිය කතා බහක් නැති කෙනෙක්” යැයි සිතුවා මිස, උන්වහන්සේගේ සැබෑ ගැඹුර ඔවුන්ට වැටහුණේ නැත. උන්වහන්සේ කිසිදු දානයක් හෝ පින්කමක් සඳහා අනුන්ගෙන් යමක් ඉල්ලා සිටියේ නැත. උන්වහන්සේට ලැබෙන දානයන්ගෙන් කොටසක් අසරණ අයට බෙදා දුන් අතර, කිසිවිටෙකත් තමාගේ දානය ගැන පුරසාරම් දෙඩුවේ නැත.

එහෙත්, අරියසීල හිමියන්ගේ සැබෑ අභ්‍යන්තරය අතිශයින් ගැඹුරු විය. උන්වහන්සේ චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳව සැබෑ, යථාර්ථවත් අවබෝධයකින් යුක්ත වූ සේක. දුක, දුකට හේතුව, දුක නැති කිරීම සහ දුක නැති කරන මාර්ගය පිළිබඳව උන්වහන්සේට ගැඹුරු ප්‍රඥාවක් තිබුණි. උන්වහන්සේගේ ජීවිතය ධර්මානුකූලව ගොඩනැගී තිබුණේ බාහිර පෙනුමට නොව, අභ්‍යන්තර චිත්ත විනයට මුල්තැන දෙමිනි. උන්වහන්සේ ධර්මය ප්‍රායෝගිකව අනුගමනය කරමින්, ක්ලේශයන් දුරු කිරීමට නිරන්තරයෙන් වෙර දැරූ සේක.

වරක් නගරයේ සිට පැමිණි උගත් භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් අරියසීල හිමියන් වැඩ සිටි පන්සලට වැඩම කළහ. උන්වහන්සේ අරියසීල හිමියන්ගේ බාහිර පෙනුම දැක, එතරම් තැකීමක් නොකළහ. එහෙත්, ධර්ම සාකච්ඡාවකදී, අරියසීල හිමියන්ගේ ගැඹුරු ධර්ම ඥානය, සූත්‍ර ධර්මය පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධය සහ ක්ලේශයන් දුරු කිරීමේ මාර්ගය පිළිබඳව ඇති ප්‍රායෝගික දැනුම දැක, නගරයේ භික්ෂූන් වහන්සේ අතිශයින් විස්මයට පත් වූහ. උන්වහන්සේගේ සරල බව තුළ සැඟවී තිබූ අතිමහත් ප්‍රඥාව උන්වහන්සේට වැටහිණි.

අරියසීල හිමියන් සතුන් කෙරෙහිද, දුගී දුප්පතුන් කෙරෙහිද සැබෑ අනුකම්පාවක් දැක්වූ සේක. උන්වහන්සේගේ උපකාරයන් බාහිර ප්‍රදර්ශනයකින් තොරව සිදු විය. උන්වහන්සේ අවංකව හා සෘජුව කටයුතු කළ අතර, කිසිවිටෙකත් වංචනික ක්‍රියාවලට පෙළඹුණේ නැත. උන්වහන්සේගේ නිහඬ බව තුළින්ම, සැබෑ ධර්මාවබෝධයේ සුවඳ විහිදිණි.

මේ කතාවෙන් පෙනී යන්නේ, අරියසීල හිමියන් ගැඹුරු වූ නමුත් නොගැඹුරු සේ පෙනෙන දිය විලක් බඳු වූ බවයි. උන්වහන්සේගේ බාහිර පෙනුමෙන් සැබෑ ගැඹුර වසන් වී තිබුණ ද, උන්වහන්සේ සැබෑ අධ්‍යාත්මික ගුණවන්තයෙකු වූ සේක.

3. නොගැඹුරු වූයේම නොගැඹුරු ලෙසින්ම පෙනෙන දිය විල බඳු පුද්ගලයා |උත්තානෝ උත්තානෝභාසෝ

මෙය තුන්වන වර්ගයේ පුද්ගලයායි. මොවුන්ගේ බාහිර හැසිරීම “ඉතා ප්‍රසාදජනක නොවෙයි” යනුවෙන් සඳහන් වේ. එනම්, මොවුන්ගේ ඇවතුම් පැවතුම් ද එතරම් යහපත් හෝ ආකර්ශනීය නොවේ. ඔවුන්ගේ ගමන් බිමන්, සිවුරු දැරීම ආදියෙහි විනයක් හෝ පිළිවෙළක් නොපෙනේ.

එමෙන් ම, මොවුන්ගේ අභ්‍යන්තර ස්වභාවයද දුර්වලය. “එමෙන් ම හේ මෙය දුක යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම නොදනියි. මෙය දුකෙහි හටගැනීම යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම නොදනියි. මෙය දුකෙහි නිරුද්ධ වීම යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම නොදනියි. මෙය දුක නිරුද්ධ වන්නා වූ ප්‍රතිපදාව යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම නොදනියි.”

මෙම පුද්ගලයාට බාහිරින් යහපත් පෙනුමක් නැතිවා මෙන්ම, චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳව කිසිදු අවබෝධයක් ද නොමැත. මොවුන් අවාසනාවන්තම පුද්ගල වර්ගය ලෙස සැලකිය හැකිය. සමාජයේ ධර්මයට කිසිදු ගරුත්වයක් නොදක්වන, විනය විරෝධී ජීවිතයක් ගත කරන, සහ අධ්‍යාත්මික ප්‍රගතියක් බලාපොරොත්තු නොවන අය මේ ගණයට අයත් විය හැකිය. ඔවුන් පෙනුමෙන් මෙන්ම අභ්‍යන්තරයෙන්ද ධර්මයට ඈත් වූවන්ය.

නූතන සමාජයේ ‘හිස් වූ චරිතය’ – නීතියට, යුක්තියට, සදාචාරයට අගයක් නොදෙන පුද්ගලයා

නූතන සමාජයේ බහුලව දක්නට ලැබෙන තවත් පුද්ගල වර්ගයක් වන්නේ, බාහිරින්ද අභ්‍යන්තරයෙන්ද හිස් වූ චරිතයන්ය. මොවුන්ගේ පෙනුම හෝ හැසිරීම එතරම් පිළිවෙළකට හෝ ආකර්ශනීය නොවේ. ඔවුන්ගේ කතාබහ රළු විය හැකි අතර, සමාජයේ පොදු පිළිගත් සම්මතයන්ට අනුව හැසිරීමට ඔවුන්ට උනන්දුවක් නැත.

මෙම පුද්ගල චරිත ස්වභාවයන්ගේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ:

නීතිය, යුක්තිය, සදාචාරය කෙරෙහි තැකීමක් නොකිරීම:

මොවුන් නීතියට, යුක්තියට, සදාචාරයට හෝ සංස්කෘතියට කිසිදු ගරුත්වයක් නොදක්වයි. තමාගේ වාසිය සඳහා ඕනෑම නීති විරෝධී හෝ අසදාචාරී ක්‍රියාවකට පෙළඹීමට ඔවුන් පසුබට නොවේ.

හිස් වූ අභ්‍යන්තරය:

ඔවුන්ට ධර්මය පිළිබඳව කිසිදු අවබෝධයක් නොමැත. චතුරාර්ය සත්‍යය හෝ සසර දුක පිළිබඳව ඔවුන්ට කිසිදු වැටහීමක් නැත. ඔවුන්ගේ ජීවිතය ගෙවී යන්නේ ක්ලේශයන්ගේ ග්‍රහණයට හසුව, අධ්‍යාත්මික වශයෙන් හිස් වූ තත්ත්වයකිනි.

ආත්මාර්ථකාමීත්වය:

ඔවුන් නිතරම කටයුතු කරන්නේ තමාගේ වාසියට මිස, අන් අය ගැන හෝ සමාජයේ යහපත ගැන සිතා නොවේ.

අනුකම්පා විරහිත බව:

සතුන්, දුගී දුප්පතුන් හෝ දුර්වලයන් කෙරෙහි ඔවුන්ට කිසිදු අනුකම්පාවක් නොමැත.

සමාජ විරෝධී ක්‍රියා:

සොරකම්, වංචා, අයුක්ති සහගත ක්‍රියා ආදියට ඔවුන් පහසුවෙන් පෙළඹේ.

මෙම පුද්ගලයන් හඳුනාගැනීමේ වැදගත්කම

මෙවැනි පුද්ගලයන් හඳුනාගැනීම අතිශයින් වැදගත් වන්නේ, ඔවුන්ගේ ක්‍රියා නිසා සමාජයට විශාල හානියක් සිදුවිය හැකි බැවිනි. ඔවුන්ගේ ක්‍රියා නිසා අන් අයගේ ජීවිතවලට, දේපළවලට සහ සමාජයේ සාමයට තර්ජනයක් එල්ල විය හැකිය. ඔවුන්ට සදාචාරාත්මක හෝ ආගමික පදනමක් නොමැති බැවින්, ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන් පුරෝකථනය කිරීම අපහසුය. එබැවින්, මෙවැනි පුද්ගලයන්ගෙන් ඈත් වී සිටීමත්, ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන්ගෙන් සමාජය ආරක්ෂා කර ගැනීමත් අත්‍යවශ්‍ය වේ. ධර්මයෙහි සඳහන් වන පරිදි, සැබෑ ප්‍රගතියක් හෝ සැනසීමක් ලබා ගත හැක්කේ බාහිර හා අභ්‍යන්තර වශයෙන් යහපත් ජීවිතයක් ගත කිරීමෙන් පමණි.

‘ඉබාගාතෙ යන ජීවිත’ – සුපුන්ගේ කතාව

නගරයේ සුපුන් නම් තරුණයෙක් සිටියේය. ඔහුගේ ඇඳුම් පැළඳුම් අවුල් සහගත වූ අතර, කොණ්ඩයද අවුල් වී තිබුණි. ඔහුගේ කතාබහ රළු වූ අතර, කිසිවෙකුටත් ගරු බුහුමන් දැක්වීමට ඔහුට පුරුද්දක් නොවීය. ඔහුට නීතිය, යුක්තිය, සදාචාරය හෝ සංස්කෘතිය යන වචනවල කිසිදු අර්ථයක් නොතිබුණි. “මගේ ජීවිතය මගේ කැමැත්ත” යැයි ඔහු නිතරම කීවේය. ඔහු කිසිදු ආගමික ස්ථානයකට නොගිය අතර, ආගමික කටයුතු ගැන කතා කරන අයට සමච්චල් කළේය.

ඔහුගේ ජීවිතය ගෙවී ගියේ ක්ලේශයන්ගේ ග්‍රහණයට හසුව, අධ්‍යාත්මික වශයෙන් හිස් වූ තත්ත්වයකිනි. ඔහුට දුක යනු කුමක්ද, එයට හේතුව කුමක්ද යන්න පිළිබඳව කිසිදු වැටහීමක් නොතිබුණි. තමාගේ වාසිය සඳහා ඕනෑම නීති විරෝධී හෝ අසදාචාරී ක්‍රියාවකට පෙළඹීමට ඔහු පසුබට නොවීය.

වරක්, සුපුන් තම මිතුරන් සමඟ නගරයේ පොදු උද්‍යානයක සිටියේය. එහිදී ඔවුන් කිසිදු හේතුවක් නොමැතිව උද්‍යානයේ තිබූ බංකු කඩා දැමීමට පටන් ගත්හ. උද්‍යානයේ සිටි වැඩිහිටියෙක් ඔවුන්ට අවවාද කිරීමට පැමිණි විට, සුපුන් ඔහුට රළු ලෙස බැන වැදී, තර්ජනය කළේය. ඔහුට සතුන් හෝ දුර්වලයන් කෙරෙහි කිසිදු අනුකම්පාවක් නොතිබුණි. ඔහු නිතරම උත්සාහ කළේ අන් අය රවටා, තමාගේ වාසිය ලබා ගැනීමටය. ඔහුට අවංක බව හෝ සෘජු බව යන ගුණාංග නොතිබුණි.

මේ කතාවෙන් පෙනී යන්නේ, සුපුන් නොගැඹුරු වූයේම නොගැඹුරු ලෙසින්ම පෙනෙන දිය විලක් බඳු වූ බවයි. ඔහුගේ බාහිර පෙනුම මෙන්ම අභ්‍යන්තර ස්වභාවයද ධර්මයෙන් ඈත් වූවක් විය. ඔහු නීතියට, යුක්තියට, සදාචාරයට හෝ සංස්කෘතියට කිසිදු තැකීමක් නොකරන හිස් චරිතයක් විය.

4. ගැඹුරු වූයේ ගැඹුරු සේ පෙනෙන දිය විල බඳු පුද්ගලයා |ගම්භීරෝ ගම්භීරෝභාසෝ

මෙය සිව්වන සහ උසස්ම පුද්ගල වර්ගයයි. බුදුන් වහන්සේ පෙන්වා දෙන්නේ, මොවුන්ගේ බාහිර හැසිරීම “ඉතා ප්‍රසාදජනක වෙයි.” එනම්, මොවුන් විනයගරුකව, යහපත් ලෙස, ආකර්ශනීය ගුණාංගවලින් යුතුව පෙනී සිටියි. ඔවුන්ගේ ගමන් බිමන්, සිවුරු දැරීම, පාත්‍රය දැරීම ආදී සියලු ක්‍රියා අන් අයට ආදර්ශයක් වන අයුරින් සිදු වේ.

එසේ ම, මොවුන්ගේ අභ්‍යන්තර ස්වභාවයද අතිශයින් ගැඹුරුය: “එසේ ම හේ මෙය දුක යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම දනියි. මෙය දුකෙහි හටගැනීම යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම දනියි. මෙය දුකෙහි නිරුද්ධ වීම යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම දනියි. මෙය දුක නිරුද්ධ වන්නා වූ ප්‍රතිපදාව යැයි ඒ වූ සැටියෙන් ම දනියි.”

මෙම පුද්ගලයා බාහිරින් මෙන්ම අභ්‍යන්තරයෙන්ද ශ්‍රේෂ්ඨයෙකි. මොවුන් චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගත්, කෙලෙස් නසා අරහත්වයට පත් වූ උතුමන් හෝ අරහත් මාර්ගයට පිවිසි ආර්ය ශ්‍රාවකයන් විය හැකිය. ඔවුන්ගේ පෙනුමෙන්, ගුණාංගවලින් සහ ධර්මාවබෝධයෙන් අන් අයට ආදර්ශයක් වෙයි. මොවුන් දිය පහරක් මෙන් පිරිසිදු, ගැඹුරු සහ අන් අයට පිහිට වන අයයි. මොවුන්ගේ බාහිර හා අභ්‍යන්තර ස්වභාවයන් දෙකම එකිනෙකට අනුකූලව පවතී.

නූතන සමාජයේ ‘බාහිරින් හා අභ්‍යන්තරයෙන් ගුණවත්’ පුද්ගල චරිතය

නූතන සමාජයේ අපට හමුවන වඩාත්ම අගය කළ යුතු පුද්ගල වර්ගය මෙයයි. මොවුන් බාහිරින්ද අභ්‍යන්තරයෙන්ද යහපත් ගුණාංගවලින් පිරිපුන් අය වෙති. ඔවුන්ගේ පෙනුම, හැසිරීම, කතාබහ ආදිය ඉතා පිළිවෙළකට, ආකර්ශනීය ලෙස පවතී. ඔවුන් සමාජයේ පොදු පිළිගත් සම්මතයන්ට අනුව හැසිරෙන අතර, නීතියට, යුක්තියට, සදාචාරයට සහ සංස්කෘතියට ගරු කරති.

මෙම පුද්ගල චරිත ස්වභාවයන්ගේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ:

සමබර පෞරුෂය:

බාහිර පෙනුම සහ අභ්‍යන්තර ගුණාංග අතර සමබරතාවක් පවත්වා ගැනීම. ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන් සහ වචන ඔවුන්ගේ සැබෑ අභිප්‍රායන් පිළිබිඹු කරයි.

ගැඹුරු ධර්මාවබෝධය:

ඔවුන් චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳව සැබෑ, යථාර්ථවත් අවබෝධයකින් යුක්තය. දුක, දුකට හේතුව, දුක නැති කිරීම සහ දුක නැති කරන මාර්ගය පිළිබඳව ඔවුන්ට ගැඹුරු ප්‍රඥාවක් ඇත. ඔවුන්ගේ ජීවිතය ගෙවී යන්නේ ධර්මානුකූලව, ක්ලේශයන් දුරු කරමින්, සැබෑ සැනසීමක් අත්පත් කර ගනිමිනි.

ප්‍රායෝගිත යහපත් ක්‍රියා:

ඔවුන්ගේ යහපත් ක්‍රියා බාහිර ප්‍රදර්ශනයකින් තොරව, සැබෑ කරුණාවෙන් හා අනුකම්පාවෙන් යුතුව සිදු කෙරේ. දුගී දුප්පතුන්ට, සතුන්ට සහ දුර්වලයන්ට උපකාර කිරීමට ඔවුන් කිසිවිටෙකත් පසුබට නොවේ.

අවංක බව සහ සෘජු බව:

ඔවුන් අවංකව හා සෘජුව කටයුතු කරන අතර, කිසිවිටෙකත් වංචනික ක්‍රියාවලට හෝ අයුක්ති සහගත ක්‍රියාවලට පෙළඹෙන්නේ නැත. නීතිගරුක බව ඔවුන්ගේ ස්වභාවික ලක්ෂණයකි.

සමාජයට ආදර්ශයක්:

ඔවුන්ගේ ජීවිතය සමාජයට මහත් ආදර්ශයක් වන අතර, ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන් තුළින් අන් අයටද යහපත් මාර්ගයට පිවිසීමට මඟ පෙන්වයි.

මෙවැනි පුද්ගලයන් හඳුනාගැනීමේ වැදගත්කම

මෙවැනි පුද්ගලයන් හඳුනාගැනීම අතිශයින් වැදගත් වන්නේ, ඔවුන් සමාජයේ සැබෑ ආලෝකයක් වන බැවිනි. ඔවුන්ගේ යහපත් ක්‍රියා සහ ධර්මාවබෝධය තුළින් සමාජයට සාමය, සමගිය සහ සතුට ගෙන දිය හැකිය. ඔවුන් සැබෑ නායකයන් වන අතර, ඔවුන්ගේ ආදර්ශය අනුගමනය කිරීමෙන් සමස්ත සමාජයටම යහපතක් සිදුවිය හැකිය. ඔවුන්ගේ ප්‍රඥාව සහ කරුණාව තුළින් අන් අයටද ධර්ම මාර්ගයෙහි ප්‍රගතියක් ලබා ගැනීමට මඟ පෙන්විය හැකිය. එබැවින්, මෙවැනි පුද්ගලයන් හඳුනාගෙන, ඔවුන්ගෙන් ආදර්ශ ලබා ගැනීමෙන් අපටද සැබෑ අධ්‍යාත්මික ප්‍රගතියක් ලබාගත හැකිය.

‘පිරිසිදු දිය පහරක් සේ’ – දිනේශ්ගේ කතාව

නගරයේ, දිනේශ් නම් තරුණයෙක් සිටියේය. ඔහු සෑම අතින්ම ආදර්ශමත් චරිතයක් විය. ඔහුගේ ඇඳුම් පැළඳුම් පිළිවෙළකට තිබූ අතර, කතාබහද ඉතා මිහිරි විය. ඔහු සෑම කෙනෙකුටම ගරු බුහුමන් දැක්වූ අතර, ඔහු අවංක බවට හා සෘජු බවට ප්‍රසිද්ධ විය. ඔහු නීතියට, යුක්තියට, සදාචාරයට සහ සංස්කෘතියට මහත් ගෞරවයක් දැක්වීය. ඔහු කිසිදු ආගමික ස්ථානයකට නිතර නොගියද, ඔහු ධර්මයට අනුව ජීවත් වීමට මහත් උත්සාහයක් දැරීය.

දිනේශ්ගේ ජීවිතය ගෙවී ගියේ ක්ලේශයන්ගෙන් තොරව, අධ්‍යාත්මික වශයෙන් පිරිපුන් තත්ත්වයකිනි. ඔහුට දුක යනු කුමක්ද, එයට හේතුව කුමක්ද, එය නැති කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව ගැඹුරු අවබෝධයක් තිබුණි. තමාගේ වාසියට වඩා අන් අයගේ යහපත ගැන සිතා ඔහු කටයුතු කළේය. ඔහුට අනුකම්පාව සහ කරුණාව යන ගුණාංග උපතින්ම පිහිටා තිබුණි.

වරක්, දිනේශ් තම මිතුරන් සමඟ නගරයේ පොදු උද්‍යානයක සිටියේය. එහිදී ඔවුන් දුටුවේ, උද්‍යානයේ බංකු කඩා දමා ඇති අයුරුයි. දිනේශ් කිසිවක් නොපවසා, මිතුරන් සමඟ එක්ව, කඩා දැමූ බංකු අලුත්වැඩියා කිරීමට පටන් ගත්තේය. උද්‍යානයේ සිටි වැඩිහිටියෙක් ඔවුන්ට ස්තුති කිරීමට පැමිණි විට, දිනේශ් සිනාසෙමින්, “අපි අපේ යුතුකම කළා විතරයි” යැයි පැවසීය. ඔහුට සතුන් හෝ දුර්වලයන් කෙරෙහි මහත් අනුකම්පාවක් තිබුණි. ඔහු නිතරම උත්සාහ කළේ අන් අයට උපකාර කිරීමටය. ඔහු කිසිවිටෙකත් වංචනික ක්‍රියාවලට පෙළඹුණේ නැත.

මේ කතාවෙන් පෙනී යන්නේ, දිනේශ් ගැඹුරු වූයේ ගැඹුරු සේ පෙනෙන දිය විලක් බඳු වූ බවයි. ඔහුගේ බාහිර පෙනුම මෙන්ම අභ්‍යන්තර ස්වභාවයද ධර්මයෙන් පිරිපුන් විය. ඔහු නීතියට, යුක්තියට, සදාචාරයට සහ සංස්කෘතියට මහත් ගරුත්වයක් දක්වන පිරිපුන් චරිතයක් විය.

උදකරහද සූත්‍රයේ ජීවිතයට දෙන පණිවිඩය

මෙම උදකරහද සූත්‍රය වර්තමාන සමාජයට ඉතා ගැඹුරු පණිවිඩයක් ලබා දෙයි.

පෙනුමෙන් නොරැවටෙන්න:

සූත්‍රයේ පළමු වර්ගයේ පුද්ගලයා අපට උගන්වන්නේ බාහිර පෙනුමෙන් පමණක් පුද්ගලයෙකුගේ අධ්‍යාත්මික තත්ත්වය විනිශ්චය නොකළ යුතු බවයි. බොහෝ විට බාහිරින් ධාර්මික ලෙස පෙනුණද, සැබෑ ධර්මාවබෝධය නොමැති විය හැකිය. සමාජයේ බාහිර ආගමික ලක්ෂණ පෙන්වමින්, නමුත් සැබෑ ධර්ම මාර්ගය නොදන්නා පුද්ගලයන් සිටිය හැකි බව මෙයින් පෙන්වා දෙයි.

අභ්‍යන්තර ගැඹුර වැදගත්ය:

දෙවන වර්ගයේ පුද්ගලයා පෙන්වා දෙන්නේ, බාහිර පෙනුම එතරම් ප්‍රසාදජනක නොවූවත්, අභ්‍යන්තරයෙන් චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගත් අය සිටින බවයි. ධර්මයෙහි සැබෑ ප්‍රගතිය මනින්නේ බාහිර ආටෝප සාටෝපයෙන් නොව, අභ්‍යන්තර අවබෝධයෙනි. සැබෑ ධර්මානුකූල ජීවිතයක් ගත කරන අයෙකුගේ බාහිර පෙනුම පිළිබඳව අන් අයගේ විනිශ්චයන්ට වඩා, ඔහුගේ අභ්‍යන්තර ප්‍රඥාව මෙහිදී අගය කෙරේ.

අධ්‍යාත්මික අරමුණ:

අප සියලු දෙනාගේම අරමුණ විය යුත්තේ සිව්වන වර්ගයේ පුද්ගලයා මෙන්, බාහිරින් මෙන්ම අභ්‍යන්තරයෙන්ද ධර්මයට අනුව ජීවත් වීමයි. එනම්, යහපත් සිල්වත් දිවියක් ගත කරමින්ම, චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳව යථාර්ථවත් අවබෝධයක් ලබා ගැනීමයි. මෙය බාහිර ක්‍රියාවන් සහ අභ්‍යන්තර ප්‍රඥාව සමබරව වර්ධනය කරගැනීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කරයි.

ප්‍රඥාවේ වැදගත්කම: ,/h4>

සූත්‍රය පුරාවටම චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමෙන්, බුදුදහමේ ප්‍රඥාවට (යථාර්ථය අවබෝධ කරගැනීම) හිමි වන ප්‍රමුඛ ස්ථානය පැහැදිලි වේ. සිල්වත් වීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන අතර, සසර දුකෙන් මිදීම සඳහා යථාභූත ඥාන දර්ශනය අත්‍යවශ්‍ය බව මෙය අවධාරණය කරයි.

යහපත් පවුල් ජීවිතයක් සඳහා:

පවුල් ජීවිතය තුළ අවංකභාවය, විශ්වාසය සහ සැබෑ සෙනෙහස අත්‍යවශ්‍ය වේ. සූත්‍රයේ පළමු වර්ගයේ පුද්ගලයන් මෙන්, බාහිරින් පමණක් යහපත් පෙනුමක් පෙන්වමින්, අභ්‍යන්තරයෙන් වංකව කටයුතු කිරීම පවුල් සබඳතා බිඳවැටීමට හේතු වේ. තුන්වන වර්ගයේ පුද්ගලයන් මෙන්, නීතියට, යුක්තියට, සදාචාරයට අගයක් නොදෙන හිස් චරිත පවුල් ජීවිතය විනාශ කර දමයි. දෙවන සහ සිව්වන වර්ගයේ පුද්ගලයන් මෙන්, අභ්‍යන්තරයෙන් ගුණවත් වීමෙන් සහ සැබෑ ප්‍රඥාවෙන් යුක්ත වීමෙන් පවුල තුළ සාමය, සමගිය සහ සතුට ඇති කර ගත හැකිය. සැබෑ ධර්මාවබෝධය තුළින් ඉවසීම, කරුණාව සහ මෛත්‍රිය වර්ධනය වන අතර, එය පවුල් සබඳතා ශක්තිමත් කිරීමට උපකාරී වේ.

හොඳින් අධ්‍යාපනය ලැබීමට:

අධ්‍යාපනය යනු පොත පතින් දැනුම ලබා ගැනීම පමණක් නොව, එය ජීවිතය පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබා ගැනීමයි. සූත්‍රයේ අර්ථයට අනුව, සැබෑ අධ්‍යාපනය යනු බාහිර උපාධි හෝ සහතිකවලට වඩා, යථාර්ථය අවබෝධ කරගැනීමේ ප්‍රඥාවයි. පළමු සහ තුන්වන වර්ගයේ පුද්ගලයන් මෙන්, බාහිර දැනුම පමණක් ලබාගෙන, අභ්‍යන්තර වශයෙන් හිස් වීමෙන් සැබෑ අධ්‍යාපනයක් නොලැබේ. සැබෑ අධ්‍යාපනය තුළින් පුද්ගලයාගේ සදාචාරාත්මක හා අධ්‍යාත්මික වර්ධනය සිදුවිය යුතු අතර, එය චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමට මඟ පෙන්විය යුතුය.

යහපත් සමාජ සබඳතා ඇති කර ගැනීමට:

සමාජ සබඳතා ගොඩනැගීමේදී පුද්ගලයෙකුගේ සැබෑ චරිතය අතිශයින් වැදගත් වේ. සූත්‍රයේ පළමු වර්ගයේ පුද්ගලයන් මෙන්, බාහිරින් මිත්‍රශීලී බව පෙන්වමින්, අභ්‍යන්තරයෙන් වංකව කටයුතු කිරීමෙන් සමාජ සබඳතා බිඳ වැටේ. තුන්වන වර්ගයේ පුද්ගලයන් මෙන්, නීතියට, යුක්තියට, සදාචාරයට අගයක් නොදෙන හිස් චරිත සමාජයට හානිකර වන අතර, ඔවුන්ගෙන් ඈත් වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. දෙවන සහ සිව්වන වර්ගයේ පුද්ගලයන් මෙන්, අභ්‍යන්තරයෙන් අවංක, කරුණාවන්ත සහ ප්‍රඥාවන්ත වීමෙන් සමාජය තුළ විශ්වාසය, ගෞරවය සහ යහපත් සබඳතා ගොඩනැගිය හැකිය. සැබෑ ධර්මාවබෝධය තුළින් පුද්ගලයාගේ ආත්මාර්ථකාමීත්වය දුරු වී, අන් අය කෙරෙහි මෛත්‍රිය හා කරුණාව වර්ධනය වන අතර, එය යහපත් සමාජයක් ගොඩනැගීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ.

යහපත් සේවක-සේව්‍ය සබඳතා සඳහා:

සේවක-සේව්‍ය සබඳතා තුළ විශ්වාසය, අවංකභාවය සහ අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවය අතිශයින් වැදගත් වේ. සූත්‍රයේ පළමු වර්ගයේ පුද්ගලයන් (බාහිරින් යහපත් පෙනුමක් ඇති, නමුත් අභ්‍යන්තරයෙන් වංක) සහ තුන්වන වර්ගයේ පුද්ගලයන් (බාහිරින් හා අභ්‍යන්තරයෙන් හිස්) සේවකයන් හෝ සේව්‍යයන් ලෙස සිටින විට ගැටලු ඇතිවිය හැකිය. ඔවුන්ගේ වංකකම, ආත්මාර්ථකාමිත්වය සහ නීති විරෝධී ක්‍රියා ආයතනයකට හෝ ව්‍යාපාරයකට හානි පමුණුවයි. එහෙත්, දෙවන සහ සිව්වන වර්ගයේ පුද්ගලයන් (අභ්‍යන්තරයෙන් සැබෑ ගුණධර්ම ඇති) සේවකයන් හෝ සේව්‍යයන් ලෙස සිටින විට, ඔවුන් අවංකව, කැපවීමෙන් හා වගකීමෙන් යුතුව කටයුතු කරයි. ඔවුන්ගේ ප්‍රඥාව සහ සදාචාරාත්මක බව නිසා ආයතනයට සාර්ථකත්වය සහ සමගිය ගෙන දිය හැකිය. එබැවින්, මෙම පුද්ගල වර්ග හඳුනා ගැනීමෙන්, වඩාත් ඵලදායී හා සුහදශීලී සේවක-සේව්‍ය සබඳතා ගොඩනගා ගත හැකිය.

නිගමනය

උදකරහද සූත්‍රය මගින් බුදුන් වහන්සේ, දිය විලක උපමාව උපයෝගී කරගනිමින්, පුද්ගලයන්ගේ අධ්‍යාත්මික ප්‍රගතිය සහ සත්‍ය අවබෝධයේ විවිධ මට්ටම් අපට මනාව පෙන්වා දෙයි. අප බාහිර පෙනුමෙන් නොරැවටී, අභ්‍යන්තර අධ්‍යාත්මික ගැඹුර වර්ධනය කර ගැනීමට වෙර දැරිය යුතුය. චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමෙන්, සිතේ සියලු කෙලෙස් දුරු කර, නිවන් මඟට පිවිසීමට මෙම සූත්‍රය අපට බලවත් අනුශාසනාවක් සපයයි. අපගේ සිත දිය පහරක් මෙන් පිරිසිදු කර ගැනීමෙන්, සැබෑ සැනසීමක් හා විමුක්තියක් අත්පත් කර ගත හැකිය. මෙම සූත්‍රයේ අන්තර්ගත පුද්ගල වර්ගීකරණය, අපට පුද්ගලයන් මැනවින් හඳුනා ගැනීමටත්, ඒ අනුව යහපත් පවුල් ජීවිතයක්, සාර්ථක අධ්‍යාපනයක්, සුහද සමාජ සබඳතා සහ ඵලදායී සේවක-සේව්‍ය සබඳතා ගොඩනගා ගැනීමටත් මහත් රුකුලක් සපයයි. බැහැර කළ යුතු පුද්ගලයන්ගෙන් ඈත් වී, සැබෑ ගුණවතුන් සමඟ සබඳතා පැවැත්වීමෙන් ජීවිතය වඩාත් සාර්ථක කර ගත හැකිය.

පූජ්‍ය පට්ටියවෙල මහින්ද හිමි | Ven Pattiyawela Mahinda Thero