සහකම්පනයෙන් ජීවිතය ජයගමු – Win life through empathy

සහකම්පනය යනු පුද්ගලයන්ට අන් අයගේ හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට සහ එම හැඟීම් බෙදා ගැනීමට ඉඩ සලසන අත්‍යවශ්‍ය මානව ලක්ෂණයකි. එය සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට, ගැටුම් නිරාකරණය කිරීමට සහ දයානුකම්පිත සහ උපකාරක පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට දායක වන සුවිශේෂි මානව හැකියාවකි. සහකම්පනය දැක්වීමෙන් අන් අයගේ හැඟීම් හඳුනා ගැනීමට අවකාශ සැලසෙනවා මෙන්ම එකී හැඟීම්වලට යහපත්ට ප්‍රතිචාර දැක්වීමටක් අවස්ථාව උදාවේ. මෙහිදී අපි සහකම්පනය යනු කුමක්ද, එය වැදගත් වන්නේ කවර හේතු නිසා ද සහ එය පුද්ගලයා තුළ වර්ධනය කළ හැක්කේ කෙසේද යන්න විස්තර කිරීමට උත්සුක වෙමු.

සහකම්පනය යනු අන්‍ය පුද්ගලයෙකුගේ සපත්තු තුළට බැසීම බව ප්‍රකට මනෝ විද්‍යාඥයෙකු වන කාල් රොජස් පවසයි. එනම් පුද්ගලයා සිතන පතන ආකාරය හෙවත් ඔහුගේ මානනයන් ඔහු තේරුම්ගත් ලෙස තමා තේරුම් ගැනීමයි. එසේම තමා තේරුම්ගත් බව අන්‍යයාට ඒත්තු ගැන්වීමයි. බොහෝ අය මෙය වරදවා අනුකම්පාව ලෙස තේරුම් ගැනීමට උස්සාහ ගනී. එහෙත් සහකම්පනය අනුකම්පාවට වඩා බොහෝ කොට වෙනස් ය. අනුකම්පාව දැක්වීමේදී පුද්ගලයා යමෙකුගේ හැඟීම් අවශ්‍යයෙන්ම තේරුම් නොගෙන අනුකම්පා කරයි. නොයෙසේනම් ඔයු සමග දුකට පත්වෙයි. එසේ නමුදු සහකම්පනය දැක්වීමේදී සිදුකරනුයේ ක්‍රියාශීලී සවන්දීම, නිරීක්‍ෂණය ආදී ප්‍රවේශයන් මගින් අන්‍යයන්ගේ තත්ත්වය සහ හැඟීම් සැබෑ ලෙස අවබෝධ කර ගැනීම සහ එසේ තමා තේරුම් ගත් බව අන්‍යයාට (සේවාලාභියාට) ඒත්තු ගැන්වීම වේ.

සැබවින්ම ධනාත්මක සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට සහ සහායක හිතකර පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා සහකම්පනය වැදගත් සාධකයකි. එය අන් අයගේ අවශ්‍යතා සහ උත්සුකයන් අවබෝධ කර ගැනීමට උපකාරී වන අතර එමඟින් ගැටුම් නිරාකරණය කිරීමට සහ විශ්වාසය ගොඩනැගීමට උපකාරී වේ. මීට අමතරව සහකම්පනය, සන්නිවේදනය වැඩිදියුණු කිරීමට ද උපකාරී වේ. මන්ද එය පුද්ගලයන්ට චිත්තවේගීය මට්ටමින් අන් අය සමඟ සම්බන්ධ වීමට ඉඩ සලසන බැවිනි.

මෙම සහකම්පනය වර්ධනය කිරීම සඳහා අපට පුහුණුව සහ උත්සාහය අවශ්‍ය වේ. එයට ක්‍රියාශීලීව අන් අයට සවන් දීම, ඔවුන්ගේ ශරීර භාෂාව සහ කටහඬේ ස්වරය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම සහ ඔවුන්ගේ පුරෝගතන හා අභිප්‍රායන් තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කිරීම ආදිය ඇතුළත් වේ. ඒ සඳහා විවෘත මනසකින් කටයුතු කිරීම සහ පූර්ව විනිශ්චයෙන් තොර වීම සහ අන් අය ගැන උපකල්පන කිරීමෙන් වැළකී සිටීම ද අවශ්‍ය වේ. සහකම්පනය ප්‍රගුණ කිරීමෙන්, පුද්ගලයන්ට වඩා හොඳ සන්නිවේදකයන්, සවන්දෙන්නන් සහ උපදේශකවරුන් බවට පත් විය හැකි අතර, එමගින් ගැටුම් ආරවුල් හා ප්‍රශ්න වඩාත් ඵලදායී ලෙස විසඳා ගත හැකිවනු ඇත.

සහකම්පනය දශක ගණනාවක් තිස්සේ මනෝවිද්‍යාඥයින් විසින් උනන්දුවක් දක්වන මාතෘකාවකි. ව්‍යුහාත්මක මනෝවිද්‍යාඥයෙක් වූ එඩ්වඩ් ටිචනර් (1867-1927) අන් අයගේ මානසික තත්ත්වයන් අවබෝධ කර ගැනීමේ හැකියාව විස්තර කිරීමට ” සහකම්පනය ” යන යෙදුම භාවිතා කළ පළමු මනෝ විද්‍යාඥයින්ගෙන් කෙනෙකි. මනෝ විශ්ලේෂණයේ නිර්මාතෘ ෆ්‍රොයිඩ් (1856-1939) ඔහුගේ මුල් කෘතිවල සහකම්පනය යන අදහසට සමාන අදහස් දක්වා ඇත. එය ඔහු අන්‍යයන්ගේ හැඟීම් සමඟ හඳුනා ගැනීමේ ආකාරයක් ලෙස විග්‍රහ කරයි. ෆ්‍රොයිඩ්ගේ අනුගාමිකයෙකු වූ කාල් ජුන්ග් (1875-196) සහකම්පනය සහ චිකිත්සාවෙහි වැදගත්කම ගැන ද විස්තර කොට ඇත. එසේම මනෝ විශ්ලේෂකයෙකු වූ Heinz Kohut (1913-1981) ආත්ම වර්ධනයේ දී සහකම්පන කාර්යභාරය අවධාරණය කළ අයෙකි. ඔහු සෞඛ්‍ය සම්පන්න මනෝ විද්‍යාත්මක වර්ධනයක් සඳහා සහකම්පනය හෙවත් සංවේදනය අත්‍යවශ්‍ය බව විශ්වාස කළේය. විශේෂයෙන් කාල් රොජර්ස් මානවවාදී මනෝවිද්‍යාඥයෙකු ලෙස චිකිත්සක සබඳතාවයේ සහකම්පනයෙහි වැදගත්කම ගැඹුරින් අවධාරණය කළේය. රොජර්ස්ට අනුව, සහකම්පනය යනු විනිශ්චය හෝ පූර්ව අර්ථකථනයකින් තොරව සේවාදායකයාගේ ආත්මීය අත්දැකීම අවබෝධ කර ගැනීම සහ පිළිගැනීමයි. රොජර්ස් විශ්වාස කළේ චිකිත්සකයින්ට හෝ උපදේශකවරුන්ට සේවාදායකයාගේ අන්තර්ගත රාමුවට ඇතුළු වීමට හැකි විය යුතු බවත්, සේවාදායකයාගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් ලෝකය දැකීමට සහ සේවාදායකයාගේ හැඟීම් අත්විඳීමට හැකි වියයුතු බවත්ය. මේ සඳහා ගැඹුරු මට්ටමේ සවන්දීමක් සහ පරාවර්තනයක් මෙන්ම සේවාදායකයාගේ හැඟීම් සහ අත්දැකීම් සඳහා විවෘත භාවයක් අවශ්‍ය වේ. උපදේශනයෙහි ධනාත්මක වෙනසක් ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ තීරණාත්මක සාධකයක් ලෙස රොජර්ස් සහකම්පනය දුටුවේය. සහකම්පනය නිසා උපදේශකවරයාගේ පූර්ව විනිශ්චය හෝ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම පිලිබඳ බියකින් තොරව සේවාලාභියාට ඔවුන්ගේ හැඟීම්, සිතුවිලි සහ හැසිරීම් දැක්විමට අවස්ථාව සැලසේ. එසේම රොජර්ස් විශ්වාස කළේ සහකම්පනය යනු පුහුණුව තුළින් වර්ධනය කළ හැකි සහජ මානව හැකියාවක් ලෙසය. සේවාලාභියාගේ අත්දැකීම් සම්පූර්‍ණයෙන්ම අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා උපදේශකවරයාට ඔහුගේ පක්ෂග්‍රාහීත්වය, උපකල්පන සහ පූර්ව නිගමන පසෙකින් තැබීමට අවශ්‍ය වන බැවින්, සහකම්පනය සැමවිටම සාක්ෂාත් කර ගැනීම පහසු නොවන බව ඔහු හඳුනා ගත්තේය.

සහකම්පනයේ ප්‍රභේද

සහකම්පනය නිර්වචනය කිරීම සරල කාර්යයක් නොවූව ද මනෝ විද්‍යාත්මක පදනම මහ පිහිටා පහත පරිදි තුන් ආකාරයට වර්ග කලහැකි වේ.

• ප්‍රජානනමය සහකම්පනය – Cognitive Empathy
• චිත්තවේගීය සහකම්පනය – Emotive empathy
• අනුකම්පා සහගත සහකම්පනය – Compassionate empathy

ප්‍රජානනමය සහකම්පනය යනු අන් අයගේ සිතුවිලි සහ හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට සහ හඳුනා ගැනීමට ඇති හැකියාවයි. චිත්තවේගීය සහකම්පනය යනු අන් අයගේ හැඟීම් බෙදා ගැනීමට සහ දැනීමට ඇති හැකියාවයි. අනුකම්පා සහගත සහකම්පනය යනු අන් අයට උපකාර කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ දුක් වේදනා සමනය කිරීමට ඇති ආශාවයි. සහකම්පනය ද සන්දර්භය මත රඳා පවතී. එයින් අදහස් වන්නේ එය පවතින තත්වය සහ පුද්ගල බද්ධව වෙනස් වන බවයි. එනම් සහකම්පනය එකම ක්‍රමයකට ගලපාගතහැකි ප්‍රවේශයක් නොවන අතර එයට විවිධ පූර්වකථන සහ අත්දැකීම් මත සියුම් අවබෝධයකින් අප විසින් තේරුම්ගතයුතු වේ.

සහකම්පනය යනු කාලයත් සමඟ ප්‍රතිපෝෂණය ලබමින් ඉගෙන ගත හැකි සහ වර්ධනය කළ හැකි කුසලතාවකි. එය ආරම්භ වන්නේ අන් අය ඉදිරියේ පෙනී සිටීම සහ අවධානයෙන් සිටීම, ඔවුන්ගේ කථා වලට ක්‍රියාශීලීව සවන් දීම සහ ඔවුන්ගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් ලෝකය දැකීමට උත්සාහ කිරීමෙනි. එයට අපගේම සමීපතාවය සහ උපකල්පන පිළිබඳව දැනුවත් වීම සහ නව සහ වෙනස් අත්දැකීම් සඳහා විවෘත වීම ද ඇතුළත් වේ. සහකම්පනය සඳහා අවදානම් මට්ටමක් සහ චිත්තවේගීය බුද්ධියක් අවශ්‍ය වේ, එයට අපගේ සහ අන් අයගේ හැඟීම් සමඟ ගැලපීම ඇතුළත් වේ. එසේම ඊට අඛණ්ඩ ක්‍රියාවලියක් වන අතර එය පුහුණුවීම්, ඉවසීම සහ ඉගෙනීමට සහ වර්ධනය වීමට ඇති කැමැත්ත ද අවශ්‍ය වේ. සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, සහකම්පනය යනු වෙනස්කම් සහ අභියෝග හමුවේ වුවද මිනිසුන් අතර සම්බන්ධතා ඇති කිරීම සඳහා වූ සවිමත් පාලමක් ගොඩනැගීම වේ.

ප්‍රජානන සහකම්පනය යනු මනෝවිද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ ජනප්‍රිය සංකල්පයකි. අන් අයගේ සිතුවිලි, හැඟීම් සහ පුරෝකථන තේරුම් ගැනීමට සහ අර්ථ නිරූපණය කිරීමට ඇති හැකියාව සහ තමන්ගේම ගුණාත්මක හැසිරීම් සහ තීරණ ගැනීමට ඇති සක්‍යතාව මෙමගින් නිරූපණය වේ. සත්‍ය වශයෙන් ම ප්‍රජානන සහකම්පනය ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකකේ අන් අය හොඳින් වටහාගෙන ඔහුන් සමග ශක්තිමත් සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට, තමාට හොඳ තීරණ ගැනීමට ඔහුන් කෙරෙහි වූ අවබෝධය භාවිතා කිරීමට ඇති හැකියාවයි.

ප්‍රජානන සහකම්පනයේ එක් වැදගත් අංගයක් වන්නේ තමාගේ හැඟීම් සහ අන් අයගේ හැඟීම් අතර වෙනස හඳුනා ගැනීමේ හැකියාවයි. විශේෂයෙන්ම චිත්තවේගයන් ඉහළ මට්ටමක පවතින අවස්ථාවලදී මෙය දුෂ්කර විය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, අන් අයගේ හැඟීම්වලින් තමන්ගේම හැඟීම් හඳුනා ගැනීමට සහ වෙන් කිරීමට ඉගෙන ගැනීමෙන්, වඩාත් සංවේදී හා ඵලදායී ආකාරයෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වීම පහසු වේ. එහිදී පුද්ගලයෙකුගේ සංස්කෘතික පසුබිම, පෙර අත්දැකීම් හෝ වර්තමාන තත්ත්වය වැනි පුද්ගලයෙකුගේ චිත්තවේගයන් හෝ හැසිරීම් වලට බලපෑම් කළ හැකි විවිධ සාධක හඳුනා ගැනීම වැදගත් වේ.

ප්‍රජානන සහකම්පනයේ තවත් වැදගත් අංගයක් වන්නේ ක්‍රියාකාරී සවන්දීමයිඑහෙත් මෙහිදී වැඩි අවධානයක් දක්වනු ලබන්නේ පුද්ගලයා විසින් පවසන කාරනා කෙරෙහිය.එහිදී ඔහු පවසන දේ ඒ ආකාරයෙන්ම තමා ග්‍රහනය කරගෙන ඇති බව ඒත්තු ගැන්වීම සිදුකරනු ලබයි. විශේෂයෙන් මේ සඳහා සාරංශකරණය ක්‍රමශිල්පයක් ලෙස භාවිතයට ගනී. මෙහිදී ඔවුන් පවසන දේ කෙරෙහි අප සැලකිලිමත් වන බව පෙන්වන ආකාරයෙන් ප්‍රතිචාර දැක්විය හැක. යමෙකු දුෂ්කර හෝ අභියෝගාත්මක තත්වයක් අත්විඳින අවස්ථාවන්හිදී මෙය විශේෂයෙන් වැදගත් විය හැකි අතර, සවන් දීමට සහ සහාය දීමට එවිට උපදේශකවරයෙකුගේ සහය අවශ්‍ය වේ.

සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කල ප්‍රජානන සහකම්පනය යනු ශක්තිමත් සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට, වඩාත් ඵලදායී ලෙස සන්නිවේදනය කිරීමට සහ වඩා හොඳ තීරණ ගැනීමට සහය දැක්විය හැකි වැදගත් කුසලතාවකි. අපගේ හැඟීම් සහ අන් අයගේ හැඟීම් අතර වෙනස හඳුනා ගැනීමට ඉගෙන ගැනීමෙන්, කෙනෙකුගේ හැසිරීමට බලපෑම් කළ හැකි විවිධ සාධක හඳුනා ගැනීමෙන් සහ අන් අයට ක්‍රියාකාරීව සවන් දීමෙන්, අපට වඩාත් සංවේදී සහ දයානුකම්පිත පුද්ගලයන් බවට පත්විය හැකිය. එමගින් වඩාත් පෞද්ගලික සහ වෘත්තීය සාර්ථකත්වයට මෙන්ම වඩාත් තෘප්තිමත් සහ අර්ථවත් ජීවිතයකට මඟ පෑදිය හැකිය.

ප්‍රජානන සහකම්පනය දැක්විය හැකි අවස්ථා

ප්‍රජානන සහකම්පනය දැක්විය හැකි අවස්ථා පහත උදාහරණ සහිතව දක්වා ඇත.

1. පවුල ආශ්‍රිතව

පවුලේ සාමාජිකයෙකු තම රැකියාව අහිමි වීම හෝ ව්‍යාපාරයක් බන්කොලොත්වීම නිසා හෝ දුෂ්කර කාලයකට මුහුණ දෙමින් සිටී. මෙම තත්වය තුළ ප්‍රජානන සහකම්පනය ඔබ විසින් දැක්වීම තුළ ඔහුගේ ආතති තත්වය අවම කිරීමට අවකාස සැලසෙන අතරම ඔහුගේ පුරෝකතනයන් හා හැඟීම් සහ අවශ්‍යතා තේරුම් ගැනීමට හැකියාව ලැබේ. තවදුරටත් ඔහුට ක්‍රියාකාරීව ඇහුම්කන් දීමෙන්, ඔහුගේ හැඟීම් තහවුරු කිරීමෙන් සහ ප්‍රායෝගික විසඳුම් හෝ සහාය ලබා දීමෙන් ඔබට සහාය දැක්විය හැකිය.

2. වෘත්තීය පරිසරය

ඔබ සේවය කරන ආයතනයේ ඔබේ මිතුරෙකු, කඩිනමින් අවසන් කලයුතු ව්‍යාපෘතියක් සමඟ පොරබදමින් සිටින අතර අධික ලෙස ඉන් වෙහෙසට ද පත්ව සිටී. මෙම තත්වය හමුවේ ප්‍රජානන සහකම්පනය දැක්වීම තුළ ඔහුගේ අභියෝග ඔහු පිළිගන්නා ආකාරය මෙන්ම ඔහුගේ පුරෝකතන තේරුම් ගැනීමට ද, හැකියාව ලැබේ. එමගින් ඔහු මුහුණ දෙන බාධක ජය ගැනීමට, ඔහුට ප්‍රතිපෝෂණ හෝ සම්පත් හඳුනාදීමෙන් හෝ ලඟාකර දීමෙන් ඔබට සහය දැක්විය හැකි වේ.

3. සාමාන්‍ය සමාජය තුළ

මහළු කාන්තාවක් පාරක් අයිනේ බිම දිගාවී, යන එන පිරිසට බැනවදිමින් සහ සාප කරමින් සිටින්නීය. ඇය විටෙක තදින් හුස්ම ගනී. විටෙක පවුව අල්ලාගෙන නිසොල්මන් වෙයි. ඇසිල්ලකින් යන එන පිරිසට බැනවදී. මෙම තත්වය තුළ කරුණාවෙන් සහ දයානුකම්පාවෙන් ඔවුන් වෙත ළඟා වීම සහ විනිශ්චයකින් තොරව ඔවුන්ගේ ගැටළු වලට සවන් දීම ඔබ විසින් සිදුකරයි. ඔබ ඇයට ක්‍රියාකාරීව සවන්දීම නිසාම ඇය මෙතෙක් වේලා කල කලබලය නිමා කරයි. බැනවැදීම නවතා දමයි.

4. අධ්‍යාපන ක්‍ෂේත්‍රය:

ශිෂ්‍යයෙක් යම් විෂයක් හෝ විෂය කොටසක් සමඟ අරගල කරමින් පාසල් නොයෑමට තීරණය කරයි. මෙම තත්වය තුළ ප්‍රජානන සහකම්පනය දැක්වීමෙන් සිසුවාගේ අභියෝග හඳුනා ගැනීමට සහ ඔහුට අවශ්‍ය මාර්ගෝපදේශ ලබාදීමට ක්‍රමවේදයක් ඇති බව සිසුවාට ඒත්තු ගන්වයි. එහිදී ඔබට ඔහුගේ ඉගෙනුම් විලාසයට ගැලපෙන ඉගැන්වීම් ශිල්පීය ක්‍රම භාවිතා කළ හැකි අතර, ඔහුගේ හැකියාවන් කෙරෙහි විශ්වාසය ගොඩනඟා ගැනීමට උපකාර කිරීම සඳහා ධනාත්මක ශක්තිමත් කිරීම් සහ දිරිගැන්වීම් ද ලබා දිය හැකිය.

චිත්තවේගීය සහකම්පනය යනු අන් අයගේ හැඟීම් ඔබේම හැඟීම් ලෙස ඔබට දැනීමයි. චිත්තවේගී හැඟීම් වෙනත් කෙනෙකුට හැඟෙන්නේ කෙසේද යන්න සරලව තේරුම් ගැනීමෙන් ඔබ්බට ගොස්, සත්‍ය වශයෙන්ම එම හැඟීම් තමාම අත්විඳියි. චිත්තවේගීය සහකම්පනය බොහෝ විට හඳුන්වනු ලබන්නේ යමෙකුට “හැඟීම” වෙනුවට ඔවුන් සමඟ “හැඟීම” වශයෙනි. ( Emotive empathy is often referred to as “feeling with” someone rather than just “feeling for” them.)

චිත්තවේගීය සහකම්පනය වඩා හොඳින් අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා, එය ප්‍රජානන සහකම්පනයෙන් වෙන්කර හඳුනා ගැනීම වැදගත් වේ. ප්‍රජානන සහකම්පනය යනු වෙනත් කෙනෙකුගේ හැඟීම් තාර්කික දෘෂ්ටිකෝණයකින් තේරුම් ගැනීම වේ. එම හැඟීම් ගැඹුරින් දැනීම අවශ්‍ය නොවේ. බොහෝ මනෝ විද්‍යාඥයින් මූලික සහකම්පනය වශයෙන් ද හඳුන්වන මෙම ප්‍රජානන සහකම්පනය සැමට අත්‍යවශ්‍ය සාධකයකි. චිත්තවේගී සහකම්පනයේදී පුද්ගලයාගේ මනෝභාවයන් කෙරෙහි අවධානය යොමුුකරමින් චාචික මෙන්ම අවාචික ප්‍රකාශයන් හොඳින් ග්‍රහනය කරගනිමින් ක්‍රියාකාරී සංවන්දීම සිදුකලයුතු වේ. එහිදී වාඩිකව ප්‍රකාශ කරන දේ සහ අවාචිකව ප්‍රකාශ කරන දේ අතර පරස්පරතාවයන් ඇත් ද යන්න ද සොයා බැලිය යුතු වේ. එසේම අවශ්‍ය අවස්ථාවන්හී වඩාත් හොඳින් තේරුම් ගැනීමට ප්‍රශ්න ද අසනු ලබයි. අනතුරුව සාරංශකරණය මගින් තමා අවබෝධකරගත් දේ ප්‍රකාශ කරනු ලබයි.

චිත්තවේගීය සහකම්පනය සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට සහ අන් අයව තේරුම් ගැනීමට ප්‍රබල මෙවලමක් විය හැකි වුවද, එය නිසි අයුරින් තේරුම් ගෙන ක්‍රියාවට නැන්වීම අභියෝගාත්මක විය හැකිය. අප වෙනත් කෙනෙකුගේ හැඟීම් අපගේ හැඟීම් මෙන් අත්විඳින විට, අපගේ හැඟීම් ඔවුන්ගේ හැඟීම්වලින් වෙන් කිරීම දුෂ්කර විය හැකිය. මෙය විශේෂයෙන් උපදේශනය හෝ සෞඛ්‍ය සේවා වැනි වෘත්තීන් සඳහා උපකාර කරන පුද්ගලයින් සඳහා සුවිශේෂී වේ. මෙම අභියෝග මධ්‍යයේ වුවද, චිත්තවේගී සහකම්පනය යනු අපට වඩාත් දයානුකම්පිත සහ සංවේදී පුද්ගලයන් වීමට උපකාර කළ හැකි වටිනා කුසලතාවකි.

චිත්තවේගී සහකම්පනය දැක්විය හැකි අවස්ථා පහත උදාහරණ සහිතව විස්තර කර ඇත.

1. හෙදි වෘත්තියෙහි නියැලි වාසනා

වාසනා වසර 10කට වඩා අත්දැකීම් ඇති පලපුරුදු හෙදියකි. ජීවිතයත් මරණයත් සමඟ පොරබඳිමින් පිලිකා රෝගයෙන් පෙලෙන රෝගියෙකු සමඟ, ඇය වැඩ කරන විට, ඇයට එම රෝගියාගේ දුක හා වේදනාව තදින් දැනේ. එසේම අධික වෙහෙසට පත්ව ඇති රෝගියාගේ වේදනාව සහ ශෝකය ඇය විසින්ම අත්විඳින බවක් ද ඇයට දැනේ. එහෙත් එම සංවේදී බව, වාසනා තමාගේ දිවිපැවැත්මට සහ වෘත්තීය කටයුතු වලට බාධාවක් නොකොට, එම චිත්තවේගීය සහකම්පනය ඇයගේ රෝගීන් සමඟ අර්ථවත් ආකාරයකින් සම්බන්ධ වීමට, ඔවුන්ට වඩාත් අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර කිරීමට, රෝගී සිතෙහි සැහැල්ලුවක් ඇති කිරීමට සහ සහනයක් ලබා දීමට දායකකරගනී.

2. පාසල් ගුරුවරයෙක් වූ ධනුක

ධනුක ඉතිහාස විෂය උගන්වන පාසල් ගුරුවරයෙක් වන අතර ඔහුගෙන් ඉගෙන ගන්නා ළමයින් අතර විශාදයෙන් පීඩා විඳින සිසුවෙක් සිටී. ධනුක එම සිසුවාගේ විශාදය ඇති වීමට බලපෑ තාර්කික පැති තේරුම් ගෙන ප්‍රජානන සහකම්පනය මගින් සිසුවාට සහාය වීමට උත්සාහ කරන අතරම, සිසුවා ගේ හැඟීම් ප්‍රකාශයන් හොඳන් ග්‍රහනය කරගනී. සිසුවාට දුක හිතෙන, හැඬෙන, තරහ යන අවස්ථා තේරුම් ගන්නා අතරම එසේ වීමට ඔහුට ආවේනික සාධාරණ හේතු පැනනැගී ඇතිබව ද වටහා ගනී. එසේ තේරුම් ගන්නා ධනුක තමා එය තේරුම්ගත් බව සිසුවාට ද ඒත්තු ගන්වයි. එමගින් එම සිසුවා හුදකලා වී නැති බව වටහා ගන්නා අතර ගැටළු නිරාකරණය කර ගැනීමට අවස්ථාව උදාකර ගනී. එසේම ධනුක විසින් ඇතිකරගනු ලබන චිත්තවේගීය සහකම්පනය මගින් සිසුවාට තවදුරටත් උදව් කලයුතුය යන්න ධනුකගේ සිතේ ධාරණය කරගනී. ඒ අනුව ඔහු කටයුතු කරන්නට ද පෙළඹේ.

3. පොලියෝ රෝගයෙන් පෙලෙන මධුරිගේ මාපියන්

මධුරි උපතින්ම පෝලියෝ රෝගයෙන් දෙපා අඩපන වූ දියනියකි. ඇගේ මාපියන් ඇය විඳින වේදනාවන් හොඳින් තේරුම් ගෙන ඇත. එසේම මධුරි නිසා මහත් දුකක්, බියක් සහ කනස්සල්ලක් එම මාපියන්ට දැනේ. ඔහුන්ට තම දරුවාගේ වේදනාව සහ දුක් වේදනා තමන් ද අත්විඳින බව දැනේ. එය චිත්තවේගීය වශයෙන් දැනෙන සහකම්පනය වන අතර එමගින් දරුවාට සහනයක් ලබාදීමට, දරුවා හැකිතාක් සතුටින් තබා ගැනීමට, මෙන්ම හැකිතාක් දරුවාගේ අනාගතය සුභවාදී කිරීමට සහ සුරක්ෂික කිරීමට මාපියන් පොලඹවයි.

මානව අන්තර්ක්‍රියා සඳහා චිත්තවේගී සහකම්පනයෙහි ඇති වැදගත්කම

මානව අන්තර්ක්‍රියා වලදී චිත්තවේගී සහකම්පනය ඉතා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටුකරනු ලබයි. සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීම, විශ්වාසය සහ අවබෝධය වර්ධනය කිරීම සහ මිනිසුන් අතර සම්බන්ධතාවය පිළිබඳ හැඟීමක් ඇති කිරීම සඳහා එය තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. පුද්ගලයන්ට චිත්තවේගීය මට්ටමින් අන් අය සමඟ සම්බන්ධ වීමට හැකි වූ විට, ඔවුන්ගේ සිතුවිලි සහ හැඟීම් සන්නිවේදනය කිරීමටත්, අන් අයගේ සිතුවිලි සහ හැඟීම් තේරුම් ගැනීමටත් ඔවුන්ට හැකි වේ. මෙය වඩා හොඳ සබඳතාවලට සහ සමාජ සහයෝගය වැඩි කිරීමට හේතු වන අතර එමඟින් වඩා හොඳ මානසික හා ශාරීරික සෞඛ්‍ය ප්‍රතිඵල ඇතිවීමට හේතු වේ. විශේෂයෙන් පුද්ගලයන් අතර සහ කණ්ඩායම් අතර ඇතිවන  සාකච්ඡා වලදී චිත්තවේගීය සහකම්පනය  වැදගත් වේ. අන්‍යයන්ගේ හැඟීම් සහ අවශ්‍යතා අවබෝධ කර ගැනීමට සහ සංජානනය කර ගැනීමට මිනිසුන්ට හැකි වූ විට, අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් ප්‍රයෝජනවත් වන විසඳුම් සොයා ගැනීමට ඔවුන්ට හැකි වේ. චිත්තවේගීය සහකම්පනය පුද්ගලයන්ට අන් අයගේ සිතුම් පැතැම් තේරුම් ගැනීමට මෙන්ම ඔවුන්ගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් බැලීමට ඉඩ සලසයි. මෙය වරදවා වටහාගැනීම් සහ එකඟ නොවීම් අවම කිරීමට සහ සාමකාමී සහ සුහද අන්තර්ක්‍රියා ප්‍රවර්ධනය කිරීමට උපකාරී වේ.

චිත්තවේගී සහකම්පනය වර්ධනය කිරීම

ඔබ තුළ චිත්තවේගීය සහකම්පනය වර්ධනය කිරීමට ඔබට පහත දැක්වෙන පියවරයන් අනුගමනය කළ හැක.

1. ක්‍රියාකාරීව සවන්දීමට (Active listening) පුරුදුවන්න:

ක්‍රියාකාරීවව සවන්දීම චිත්තවේගීය සහකම්පනය වර්ධනය කිරීමේ වැදගත් අංගයකි. යමෙකු ඔබ සමඟ කතා කරන විට, ඔබේ සම්පූර්ණ අවධානය ඔවුන්ට ලබා දීම වැදගත් වේ. එහිදී ඔවුන් පවසන දේට හොඳින් සවන් දෙන්න. ඔවුන් පවසන වචන පමණක් නොව, ඔවුන් වචනයෙන් නොපවසන හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කරන්න. එහිදී කතා කරන විලාශය, නිහඬභාවය, මුහුනේ හැඟීම්, සහ අංග චලනය කෙරෙහි ද අවධානය යොමුකිරීම වැදගත් වේ. නිදසුනක් වශයෙන්, ඔබේ මිතුරා ඔබට “මට දැන් ජීවිතේ හොඳටම ඇති වෙලා තියෙන්නෙ” යැයි අවස්ථා කිහිපයකදීම පවසා ඇත්නම්, ඔහුගේ වචනවලට හොඳින් ක්‍රියාකාරීව සවන් දෙන්න, එහිදී විශේෂයෙන් ඔහුගේ කටහඬ සහ ශරීර භාෂාව, මුහුනේ හැඟීම් සහ අංග චලනයන් කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන්න. ඔහු වාචිකව පවසන දෙයටත් වඩා ඔහු අවාචිකව පවසන්නේ කුමක්ද යන්න හොඳින් ගවේශනය කරන්න. එසේම ඔහු වාචිකව පවසන දෙයට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් දෙයක් මුහුනේ හැඟීම්වල දක්නට ලැබිය හැක.

2. ඔබේම හැඟීම් කෙරෙහි ද අවධානය යොමු කරන්න:

අන් අයගේ හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට සහ සංවේදනය කිරීමට නම් ඔබ ඔබේම හැඟීම් සමඟ ද අනුගත විය යුතුය. ඔබ ඔබම පරීක්ෂා කර බැලීමට සහ ඔබට හැඟෙන ආකාරය හඳුනා ගැනීමට සෑම දිනකම යම් සාධාරණ කාලයක් ගතකිරීම වැදගත් වේ. එනම්,ඔබට ආතතියක් දැනෙනවා නම්, ගැඹුරු හුස්මක් ගෙන ආතතියට හේතුව කුමක්දැයි හඳුනා ගැනීමට උත්සාහ කිරීම මින් අදහස් කෙරේ. මෙය ඔබට සමාන අත්දැකීම් වලට අන් අය මුහුණ දෙන විට, අන් අයට හැඟෙන්නේ කෙසේද යන්න වඩා හොඳින් අවබෝධ කර ගැනීමට උපකාරී වේ.

3. සහකම්පන අභ්‍යාස පුරුදු කරන්න:

ඔබේ චිත්තවේගීය සහකම්පනය වර්ධනය කිරීමට ඔබට අභ්‍යාස සිදුකලහැක. එවැනි එක් අභ්‍යාසයක් වන්නේ ඔබ වෙනත් කෙනෙකුගේ සපත්තුවට බැසීමයි. එනම් ඔවුන් යම් නිශ්චිත තත්වයකට මුහුණ දෙනවා නම් ඔවුන්ට කෙසේ හැඟේවිද කියා තමාම සිතා බැලීම වේ. ඔබ සමග එකට සේවය කරන කණිෂ්ඨ සේවකයා මේ දිනවල ඔහුට ලැබෙන සුලු වැටුපෙන් අපහසු කාලයක් ගත කරන්නේ නම්,එය ඔහුට හැඟෙන්නේ කෙසේදැයි සිතා බැලීමට උත්සාහ කරන්න. මෙය ඔබට ඔහුගේ හැඟීම් හොඳින් අවබෝධ කර ගැනීමට සහ හැකි නම් ඔහුට සහාය ලබා දීමට උපකාරී වේ.

4. චිත්තවේගයන් ගවේෂණය කරන පොත්පත් කියවීම, චිත්‍රපට නැරඹීම සහ අන්තර්ජාලය පරිහරණය කිරීම:

අදාල පොත් කියවීම හෝ අන්තර්ජාලය භාවිතයට ගැනීම හෝ චිත්තවේග ගවේෂණය කරන චිත්‍රපට නැරඹීම, ඔබට චිත්තවේගීය සහකම්පනය වර්ධනය කිරීමට උපකාරී වේ. ඉන් මිනිසුන් තම ජීවිතය අත්විඳින ආකාරය සහ හැඟීම් ප්‍රකාශ කරන ආකාරය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාගත හැක. විශේෂයෙන් චිත්‍රපට මෙන් ම ටෙලි නාට්‍ය වලදී ඒ ඒ චරිත විවිධ සංසිද්ධින් අරඹයා මුහුනෙන් හැඟීම් දක්වයි. එය,භය, ත්‍රාශය, ආදරය, රාගය, තරහව, ගිජුකම, බියසුළුකම ආදී හැඟීම් විය හැක. එවැනි හැඟීම් ඇති වන විට එම චරිතවල ස්වභාවය සහ හැඟීම් තේරුම් ගැනීම සමාජයේ චරිතවල ද හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට මහෝපකාරී වේ.

5. ස්වයං රැකවරණය පුරුදු කරන්න:

ඔබේම චිත්තවේගීය යහපැවැත්ම ගැන සැලකිලිමත් වීම, චිත්තවේගීය සහකම්පනය වර්ධනය කිරීම සඳහා ද වැදගත් වේ. ඔබ සන්සුන්ව සහ සතිමත්ම සිටින විට, ඔබට සිතට මෙන්ම ගතට ද සුවයක් දැනේ. එසේම සැහැල්ලුවක් දැනේ. එවැනි අවස්ථාවක අන් අයගේ හැඟීම් තේරුම් ගැනීමටත් ඒ අනුව කටයුතු කිරීමටත් අවස්ථාවක් ලැබේ. එනම් තමා සුරක්ෂිතය යන්න විශ්වාස කිරීම මෙහි වැදගත් සාධකයකි.

දයානුකම්පිත සහකම්පනය යනු අන් අයගේ හැඟීම් අවබෝධ කර ගැනීම සහ දැනීම සහ අවශ්‍යතා ඇති අයට සහාය සහ සැනසීම ලබා දීම ඇතුළත් වන සංවේදනයකි. ශක්තිමත් සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීම සහ අන් අය සමඟ ධනාත්මක අන්තර්ක්‍රියා වර්ධනය කිරීම සඳහා එය තීරණාත්මක කුසලතාවකි. දයානුකම්පිත සහකම්පනය වෙනත් ආකාරයේ සහකම්පනයන්ට වඩා වෙනස් වන්නේ එයට අන් අයගේ හැඟීම් තේරුම් ගැනීම පමණක් නොව ඔවුන්ට උපකාර කිරීමට ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම ද ඇතුළත් වන බැවිනි.

දයානුකම්පිත සහකම්පනය ආරම්භ වන්නේ අන් අයගේ හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට සහ හඳුනා ගැනීමට ඇති හැකියාවෙනි. කටහඬේ ස්වරය, මුහුණේ ඉරියව් සහ ශරීර භාෂාව වැනි වාචික සහ වාචික නොවන ඉඟි කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම මෙයට ඇතුළත් වේ. අන් අයගේ හැඟීම් තේරුම් ගත් පසු, අපට ඔවුන් කෙරෙහි දයානුකම්පාවක් දැනෙන්නට පටන් ගත හැකිය. මෙය ගැඹුරු මට්ටමකින් අන් අය සමඟ සම්බන්ධ වීමට සහ ශක්තිමත් සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට අපට උපකාර කරයි.

සාරංශගතකොට පැවසුවහොත්, දයානුකම්පිත සහකම්පනය යනු අවශ්‍යතා ඇති අයට උපකාර කිරීමට පියවර ගැනීමයි. මෙයට දිරිගැන්වීමේ වචන ඉදිරිපත් කිරීම, ප්‍රායෝගික සහාය සැපයීම හෝ අවශ්‍ය වේලාවක යමෙකු වෙනුවෙන් සිටීම ආදිය ඇතුළත් විය හැකිය. අන් අයට උපකාර කිරීමට පියවර ගැනීමෙන්, අප අවට සිටින අයගේ ජීවිතවල ධනාත්මක වෙනසක් ඇති කළ හැකිය. මෙය දයානුකම්පිත සහකම්පනයේ වැදගත් අංගයක් වන අතර එය වෙනත් ආකාරයේ සහකම්පනයන්ගෙන් වෙනස් වෙයි. අවබෝධය, හැඟීම සහ ක්‍රියාව ඒකාබද්ධ කිරීමෙන්, අපට දයානුකම්පිත සහකම්පනය පිළිබඳ ප්‍රබල හැඟීමක් වර්ධනය කර ගත හැක.

දයානුකම්පිත සහකම්පනය සඳහා උදාහරණ

1. සියදිවි නසා ගැනීමට තීරණය කර ඇති තම මිතුරා:

තමා ආදරය කල පෙම්වතිය අකාලයේ මිය යෑම නිසා ජීවිතය කෙරෙහි කලකිරුණු මිතුරෙකුට දුකක් සහ අධික කම්පනයක් දැනෙයි. ඔහු සිතන්නේ සියදිවි නසා ගැනීම, අධික කම්පනයෙන් හා ශෝකයෙන් සිටිනවාට වඩා හොඳ බවය. ඔබ ඔහුගේ හැඟීම් හඳුනාගෙන ඔහුට හැඟෙන ආකාරය සිතින් මවා ගනිමින් ඔහුට සහකම්පනය දක්වයි. ඔබ ඔහුව පෞද්ගලිකව බැලීමට යාමෙන්, ඔහුට ආහාර පාන ලබාදීමෙන්, ඔහුගේ අපිලිවෙලට ඇති කාමරය පිලිවෙලකට සැකසීමෙන්, ඔහු සමග නිදහසේ ඇවිදින්නට යෑමෙන් ආදී වශයෙන් සැනසීම සහ සහයෝගය ලබා දීමෙන් සහ ඔහු සමග වැඩි කාලයක් ගතකිරීමෙන් ඔහුට උපකාර කල හැක.

2. හිටිගමන් අධිකව තරහ ගන්නා තම පවුලේ සාමාජිකයා:

ඔබේ පවුලේ සාමාජිකයෙකු එකපාරටම චර්යාත්මක වෙනසකට පත්ව ඇත. ඔහුට මතුපිටින් පෙනෙන හේතු රහිතවම තරහ යයි. ආහාර ගැනීමට ද මැලි කමක් දක්වයි. පවුලේ සාමාජිකයින් සමග සෘජු සබඳතා පැවැත්වීමෙන් වැලකී සිටී. නිතර නිදා ගැනීමට උත්සාහ ගනී. ඔබට තම පවුලේ සාමාජිකයාගේ මෙම ආතතිය හා කනස්සල්ල දැනේ. ඔබට ඔහුගේ ශරීර භාෂාව සහ කටහඬේ ස්වරය හා හැඟීම් අනුව වැටහෙන්නේ ඔහුට ඔහු කෙරෙහි පෙර තිබූ විශ්වාසය දැන් පලුදු වී ඇති බවය. එහිදී ඔබට ඔහුට සක්‍රීයව සවන් දිය හැක. සමහර අවස්ථාවලදී තමා කනස්සල්ලට පත් වූ විට ඔහුු තමාට දිරිය දුන් ආකාරය සිහියට නැන්විය හැක. ඔහු සාර්ථකව ඔහුගේ ගැටළු විසඳා ගැනීමට මීට පෙර කටයුතු කල අයුරු සිහිපත් කල හැක. ඔහුගේ ගැටළු හඳුනාගෙන ඔහු සමග එම ගැටළු විසඳීමට කටයුතු කල හැකිය.

3. නිසි කලට වැඩ නිමකිරීමට අපොහොසත් කාර්යාලයේ මිතුරා:

ඔබේ කාර්යාලයෙහි සේවය කරන මිතුරෙක් නියමිත කාලයකට අවසන් කිරීමට ඇති වැඩ අවසන් කරගැනීමට නොහැකි වේයැයි සිතා අධික ලෙස වෙහෙසට හා ආතතියනට පත්ව සිටී. ඔබ ඔහුගේ ආතතිය හඳුනාගෙන ඔහුගේ සමහර කාර්යයන් සඳහා ඔවුන්ට උපකාර කිරීමට ඉදිරිපත් වීමෙන් හෝ කාර්යන් හොඳින් කළමනාකරණය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ උපදෙස් ලබා දීමෙන් ඔහුට උදව් කල හැකිය.

4. දික්කසාදහට බිය වූ අසල්වැසි කාන්තාව:

අසල්වැසි කාන්තාවක දික්කසාදයකට මුහුණ දෙමින් සිටින අතර ඇයට ඇගේ දුක හා කලකිරීම සමනය කර ගැනීමට කතා කිරීමට කෙනෙකු අවශ්‍ය වේ. ඔබ ඇයගේ දුක හා කලකිරීම හඳුනාගෙන ක්‍රියාකාරී සවන්දෙන්නෙක් බවට පත්විය හැක. එසේම අවශ්‍යතාවය පරිදි ඇයට උපකාර කිරීම සඳහා උපදේශකවරයෙකු හෝ නීතිඥ සහය ලබාදීමට කලයුතු කළ හැකිය.

මූලික සහකම්පනය‍ (Basic Empathy) සහ උසස් සහකම්පනය (Advanced Empathy)

සහකම්පනය ඉහත දක්වා ඇති ආකාරයට ද කොටස් දෙකකට බෙදිය හැක. මෙම කොටස් දෙක මැනවින් වටහා ගැනීම මනෝ උපදේශනය කරන්නන් විසින් සිදුකල යුතු අතර එමගින් ඔහුනට තම උපදේශන සේවාව හොඳින් පවත්වාගෙන යෑමට අවශ්‍ය සහසම්බන්ධය වර්ධනය හොදින් කලහැකිවේ.

1. මූලික සහකම්පනය (Basic Empathy)

මූලික සහකම්පනය යනු අන් අයගේ හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට සහ ඒවා වචනවලින් ප්‍රකාශ කිරීමට ඇති හැකියාවයි. මනෝ උපදේශනයේදී, මූලික සහකම්පනය භාවිතා කරනුයේ සේවාලාභියා පවසන දේ උපදේශකවරයා විසින් නිවැරදිව තේරුම් ගෙන ඇති බව සේවාලාභියාටම පෙන්වා දීම සඳහාය. මෙහිදී, උපදේශකවරයා සේවාලාභියාගේ වචනවලට අවධානය යොමු කරයි. තවද, උපදේශකවරයා සේවාලාභියාගේ වචන නැවත පැවසීමේදී, එම වචනවලට යටින් ඇති හැඟීම් නිවැරදිව තේරුම් ගෙන ඇති බව පෙන්වන සුදුසු ස්වරූපයකින් එය ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී උපදේශකවරයාගේ මූලික අරමුණ වන්නේ සේවාලාභියාට තමා තේරුම් ගෙන ඇති බවත්, ඔවුන් තනි වී නැති බවත් හැඟවීමයි.

2. උසස් සහකම්පනය (Advanced Empathy)

උසස් සහකම්පනය යනු පුද්ගලයෙකුගේ මතුපිටින් පෙනෙන හැඟීම්වලට වඩා ගැඹුරින් ගොස්, එම හැඟීම්වලට හේතු වූ කාරණා සහ එම පුද්ගලයාගේ අවශ්‍යතා තේරුම් ගැනීමට ඇති හැකියාවයි. මනෝ උපදේශනයේදී, උසස් සහකම්පනය භාවිතා කරනුයේ සේවාලාභියා වචනවලින් ප්‍රකාශ නොකරන, එහෙත් හැඟීම්වලින් සහ ශාරීරික භාෂාවෙන් ප්‍රකාශ කරන දෑ උපදේශකවරයා විසින් තේරුම් ගෙන සේවාලාභියාට ප්‍රකාශ කිරීම සඳහාය. මෙහිදී, උපදේශකවරයා සේවාලාභියාගේ අතීත අත්දැකීම්, වර්තමාන තත්වය සහ අනාගත අපේක්ෂාවන් සැලකිල්ලට ගෙන ඔවුන්ගේ හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කරයි. තවද, සේවාලාභියාගේ හැඟීම් හඳුනා ගැනීමට පමණක් නොව, එම හැඟීම්වලට හේතු වූ හේතු සහ එම හැඟීම් ඔවුන්ගේ ජීවිතයට කෙසේ බලපාන්නේද යන්න තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කිරීමද මෙහිදී සිදු වේ. එමෙන්ම, උපදේශකවරයා සේවාලාභියාට ඔවුන්ගේ හැඟීම් කළමනාකරණය කර ගැනීමට සහ ගැටලුවලට සාර්ථකව මුහුණ දීමට උදව් කිරීමද උසස් සහකම්පනයේ කොටසකි. මෙහිදී උපදේශකවරයා සේවාලාභියාට ඔවුන්ගේ හැඟීම් සහ චර්යාවන් පිළිබඳව නව දැක්මක් ලබා ගැනීමට උපකාර කරයි.

උදාහරණය

සේවාලාභියා බිම බලාගෙන, උරහිස් හැකිලූව, කටහඬ වෙව්ලමින් සහ ඇස් රතුවෙලා කඳුළු පිරිලා “මට මගේ රැකියාව නැති වුණා” යැයි පවසයි.

මූලික සහකම්පනය

උපදේශකවරයා, “ඔබේ ඇස් රතුවෙලා. කටහඬත් වෙව්ලනවා. ඔබට රැකියාව අහිමි වීම ගැන මට ඇත්තටම කණගාටුයි. එය ඔබට ඉතා අපහසු තත්වයක් වනු ඇති” යැයි පවසයි.

උසස් සහකම්පනය

උපදේශකවරයා, “ඔබේ ඇස්වල කඳුළු පිරිල තියෙනවා. උරහිස් හැකිලූව, බිම බලාගෙන දුක්බර ස්වරූපයෙන් ඉන්නේ. රැකියාව නැතිවීම නිසා ඔබගේ අනාගතය ගැන සහ ආර්ථික තත්වය ගැන බියක් ඇතිවෙලාද? ඔබට තනිකමක් දැනෙනවාද? ඔබ දැන් අසරණ වුණා කියල හිතෙනවද?” යැයි විමසයි

සහකම්පනයට වඩා වෙනස් වන අනුකම්පාව – Empathy & Sympathy

සහකම්පනය සහ අනුකම්පාව යනු බොහෝ විට එකිනෙකට සමාන අදහස් ඇතිවන අන්දමින් සාමාන්‍ය සමාජයේ අප සන්නිවේදනය කරන නමුදු ඒවාට වෙනස් වූ අර්ථයන් ඇති වචන දෙකක් බව අප තේරුම්ගත යුතුය. සහකම්පනය යනු කෙනෙකුගේ හැඟීම් සහ චර්යාවන් ඔවුන්ගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් තේරුම් ගැනීමට ඇති හැකියාව වන අතර අනුකම්පාව යනු කෙනෙකුගේ තත්වය ගැන කණගාටු වීමට ඇති හැකියාවයි. සහකම්පනය සහ අනුකම්පාව අතර වෙනස තේරුම් ගැනීම වැදගත් වන්නේ අප අන් අය සමඟ සන්නිවේදනය කරන්නේ කෙසේද සහ සම්බන්ධ වන්නේ කෙසේද යන්න එමගින් තීරණය කළ හැකි බැවිනි.

සහකම්පනය යනු අන් අයගේ සපත්තු තුළට බැසීම සහ ඔවුන්ගේ හැඟීම් අත්විඳීමයි. යමෙකුට හැඟෙන දේ තේරුම් ගැනීමට නම් ඔවු වාචිකව පවසන දේ මෙන්ම ඔහු අවාචිකව පවසන දේත් තේරුම් ගැනිමට අප කටයුතු කලයුතුය. එහිදී වාචික ප්‍රකාශයන් මෙන් ම වාචික නොවන ප්‍රකාශයන් ද තේරුම් ගැනිමට ක්‍රියාකාරීව සවන් දීම සිදුකලයුතු වේ. එය සහකම්පන කුසලතාවයකි.

අනුකම්පාව යනු යමෙකුගේ හැඟීම් අවශ්‍යයෙන්ම තේරුම් නොගෙන ඔහුගේ තත්වය ගැන කණගාටු වීමයි. එය වඩාත් නිෂ්ක්‍රීය ප්‍රතිචාරයක් වන අතර ඊට ශෝකය ප්‍රකාශ කිරීම හෝ සැනසීම ඇතුළත් වේ. අනුකම්පාව ධණාත්මක දෙයක් නොවන අතර, එය සහකම්පනයට සමාන මට්ටමේ සම්බන්ධතාවයක් සහ සහයෝගයක් ලබා නොදේ. අනුකම්පාව සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට උපකාරී නොවේ.

අනුකම්පාව යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ වෙනත් පුද්ගලයෙකුගේ තත්වය හෝ තත්වය පිළිබඳව කෙනෙකුට ඇති විය හැකි අනුකම්පාව හෝ ශෝකයයි. එය චිත්තවේගීය ප්‍රතිචාරයක් වන අතර එය අවබෝධය හෝ බෙදාගත් අත්දැකීම් තුළ අවශ්‍යයෙන්ම මුල් බැස නොගනී. අනුකම්පාව බොහෝ විට සැනසිලිදායක වචන හෝ කරුණාවේ අභිනයන් හරහා ප්‍රකාශ වේ, නමුත් එයට ගැඹුරු මට්ටමේ චිත්තවේගීය සම්බන්ධතාවයක් අවශ්‍ය නොවේ.

යමෙක් වෙනත් පුද්ගලයෙකුට අනුකම්පාවක් ප්‍රකාශ කරන විට, අනෙක් පුද්ගලයා දුෂ්කර කාලයක් ගත කරන බව ඔවුන් පිළිගනී. ඔවුන් ශෝකය ප්‍රකාශ කිරීමට හෝ පුද්ගලයා අත්විඳින දේ ගැන ඔවුන්ගේ දුක ප්‍රකාශ කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, අනුකම්පාව දැක්වීමේදී වාචික හෝ චිත්තවේගීය සහයෝගයෙන් ඔබ්බට ක්‍රියා කිරීමට නොයයි. අනුකම්පාව බොහෝ විට යමෙකුගේ අරගල සඳහා වඩාත් උදාසීන ප්‍රතිචාරයක් ලෙස සලකනු ලැබේ, මන්ද එයට ඔවුන්ගේ දුක් වේදනා සමනය කිරීමට ආධාරකයක් නොවන බැවිනි.

අනුකම්පාව අවශ්‍ය කෙනෙකුට උපකාරවත් සහ සැනසිලිදායක ප්‍රතිචාරයක් විය හැකි අවස්ථා ඇතත්, එය සහකම්පනය හා සමාන නොවන බව හඳුනා ගැනීම වැදගත්ය. අනුකම්පාව ප්‍රකාශ කරන පුද්ගලයා අනෙක් පුද්ගලයාගේ අත්දැකීම් සම්පූර්ණයෙන් තේරුම් නොගන්නේ නම්, සමහර විට එය පහත් හෝ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් ලෙස පැමිණිය හැකිය.

අනුකම්පාව සඳහා උදාහරණ

1. වෘත්තීමය පරිසරය තුළ:

ඔබේ සමීපතම යහළුවෙකු අදාල වෘත්තියෙහි උසස්වීම් සඳහා පවත්වන ලද විභාගයෙන් අසමත් වෙයි. ඔබ අනුකම්පාවෙන් ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ නම්, “ඔබට සිදු වූ දේ ගැන මට කණගාටුයි” හෝ “දැන් ඔබට තියෙන්නෙ හිත හදාගන්න එක.” යනුවෙන් පැවසිය හැකිය. මීට අමතරව ඔබට ඔහුගේ අත අල්ලා ගැනීම හෝ පිටට තට්ටුවක් දැමීම සිදු කල හැකිය. එහෙත් ඔබේ ප්‍රතිචාරයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ ඔබ ඔහුගේ ගැටළුව හඳුනා ගන්නා නමුත් විභාගයට අදාලව ඔහුගේ විශේෂිත අත්දැකීම් අවබෝධ කර ගැනීම හෝ ඉගැන්වීම හෝ අධ්‍යයන ඉඟි වැනි නිශ්චිත උපකාරයක් පිරිනැමීම අවශ්‍ය නොවන බවයි.

2. සමාජ පරිසරය තුළ:

කුඩා දරුවෙකු සමග දික්කසාදයකට මුහුණ දෙන තැනැත්තියක සමග, සානුකම්පිත ප්‍රතිචාරයක් දක්වන්නා “එය ඔබට කොතරම් දුෂ්කර විය හැකිදැයි මට සිතාගත නොහැක” යන්න පවසයි. එසේම ඉදිරියෙදී ඔබ කෙසේ වැඩ කරන්නේ කෙසේ දැයි ඇසිය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, අනුකම්පාව දැක්වීමේදී දික්කසාද වීම හෝ නොවීම සම්බන්ධව උපදේශයක් හෝ මගපෙන්වීමක් ලබාදීම, සහය සේවයක් ලබාදීම, ගැටළුව ගැඹුරට තේරුම් ගැනීම ආදිය සිදුනොකරයි.

3. පවුල් පරිසරය තුළ:

පවුලේ සාමාජිකයෙක් ඔබට පවසන්නේ ඔහු මෑතකදී සුවකල නොහැකි නිදන්ගත රෝගාබාධයකින් පෙළෙන බවයි. ඔබ අනුකම්පාව ප්‍රකාශ කරන්නේ නම්, “ඔයාය දැනෙන මරණ බිය මට තේරෙනව. ඒත් මොනව කරන්නද” හෝ “දැන් ඔයාට හිත හදාගන්න වෙනව ” යැයි පැවසිය හැක. එහෙත් අනුකම්පාව දක්වන්නා ලෙඩාගේ සිතට සහනයක් දීමට හෝ රෝගය සුවකිරීමට මගක් ඇද්දැයි සෙවීමට උස්සුක නො වෙයි.

අනුකම්පාවට වඩා සහකම්පනය ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ ඇයි?

සහකම්පනය අනුකම්පාවට වඩා ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ එය අපට අන් අය සමඟ ගැඹුරු මට්ටමකින් සම්බන්ධ වීමට ඉඩ සලසන බැවිනි. අපි යමෙකු සමඟ සහකම්පනය දක්වන විට, අපි ඔවුන්ගේ සපත්තුවට බැස ඔවුන්ගේ හැඟීම් සහ අත්දැකීම් තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කරමු. මෙය අන් අය සමඟ ශක්තිමත් සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට සහ විශ්වාසය හා අවබෝධය පිළිබඳ හැඟීමක් ඇති කිරීමට අපට උපකාර කරයි. ඊට වෙනස්ව, අනුකම්පාව බොහෝ විට මතුපිට මට්ටමේ චිත්තවේගයක් වන අතර එයට එතරම් අවබෝධයක් හෝ සම්බන්ධතාවයක් ඇතුළත් නොවේ.

සහකම්පනය අනුකම්පාවට වඩා ප්‍රයෝජනවත් වීමට තවත් හේතුවක් නම් සහකම්පනය මගින් පුදුගලයන් තුළ ධනාත්මක වෙනසක් ඇති කළ හැකි වීමයි. අපි යමෙකුට සහකම්පනය ලබාදෙන විට, ඔවුන්ට උපකාර කිරීමට හෝ ඔවුන්ගේ තත්වය වැඩිදියුණු කරන වෙනස්කම් කිරීමට අපට ක්‍රියා කිරීමට වැඩි ඉඩක් ලැබේ. මෙය මිනිසුන්ගේ ජීවිතවල වෙනසක් ඇති කරන සැබෑ, ප්‍රත්‍යක්ෂ ප්‍රතිඵලවලට හේතු විය හැක. එහෙත්, අනුකම්පාව බොහෝ විට වඩාත් නිෂ්ක්‍රීය වන අතර අසරණභාවය හෝ බලාපොරොත්තු සුන්වීම පිළිබඳ හැඟීමක් පුද්ගලයන් තුළ ඇති කළ හැකිය.

එසේම සහකම්පනය අනුකම්පාවට වඩා ඵලදායී වන්නේ එය පුද්ගලික වර්ධනය සහ සංවර්ධනය ප්‍රවර්ධනය කරන බැවිනි. අපි සහකම්පනය පුරුදු කරන විට, අපි අන් අයගේ මෙන්ම අපගේම හැඟීම් සහ අත්දැකීම් පිළිබඳව වඩාත් දැනුවත් වන අතර, අන් අය කෙරෙහි වඩාත් දයානුකම්පිතව හා අවබෝධයෙන් සිටීමට අපි ඉගෙන ගනිමු. මෙය අපට වඩා හොඳ මිනිසුන් වීමට සහ වඩාත් ධනාත්මක සහ සංවේදී ලෝකයක් නිර්මාණය කිරීමට උපකාරී වේ.

සහකම්පනයේ අවශ්‍යතාවය

සහකම්පනය අත්‍යවශ්‍ය වන්නේ එය පුද්ගලයන්ට ශක්තිමත් සමාජ බැඳීම් ඇති කර ගැනීමට උපකාර වන බැවිනි. මිනිසුන්ට අන් අයගේ පුරෝකතන, අවශ්‍යතාවයන් සහ හැඟීම් තේරුම් ගත හැකි විට, ඔවුන්ට අන් අය සමග ශක්තිමත් සබඳතා ගොඩනගා ගත හැකිය. සහකම්පනය පුද්ගලයන්ට ඵලදායී ලෙස සන්නිවේදනය කිරීමට ද උපකාර කරයි. එවිට වඩාත් හොඳ තීරණ ගැනීමට අවස්ථාව උදාවෙයි. එසේම අන් අයට සත්‍ය මෙන්ම අසත්‍ය ද, කලයුතු දේ මෙන්ම නොකලයුතු දේ ද, තේරුම්කර දීමට ද සහකම්පනය මහෝපකාරී වෙයි.

ව්‍යාපාරික පසුබිමක කටයුතු කරන්නන්ටත්, සමාජ සුභසාධනයෙහි නිරත වන්නන්ටත් දේශපාලනයෙහි යෙදෙන්නනටත් මෙම සහකම්පනය එකසේ වැදගත් වන අතර සුවිශේෂී ලෙස යහපත් පවුල් ජීවිතයක් ගත කිරීමටත්, වැඩ පරිසරයක කාර්යක්ෂමව හා ඵලදායීව වැඩකිරීමටත්, මෙම සහකම්පනය අත්‍යවශ්‍ය කුසලතාවයක් වෙයි.

මීට අමතරව සුවිශේෂ ලෙස සහකම්පනය භාවිතා වන අංශ කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත.

සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ නියැලෙන්නන්ට සහකම්පනයේ ඇති වැදගත්කම

සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රෙය් නියැලෙන වෛද්‍ය, හෙදි සහ සාත්තු සේවක ආදී විවිධ ක්ෂේත්‍රවල රැකියා කරන්නන්ට ඉතා වැදගත් රෝගී සත්කාර සහ ප්‍රතිඵල වැඩිදියුණු කිරීමට දායක වන ප්‍රබල මෙවකමකි, සහකම්පනය. මෙම සහකම්පනයෙන් යුක්ත සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නන්ට රෝගීන්ගේ අවශ්‍යතා, අපේක්ෂාවන් සහ බිය වඩාත් හොඳින් අවබෝධ කර ගත හැකි අතර, එමගින් වඩාත් ඵලදායී ප්‍රතිකාර සැලසුම් සැකසීමට මෙන්ම නිවැරිදිව ප්‍රතිකාර කිරීමට අවස්ථාව උදාකරයි. එසේම රෝගීන් සමඟ ශක්තිමත් සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට ද උපකාරී වේ. සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නන්ට තම රෝගීන්ගේ හැඟීම් සහ සිතුවිලි තේරුම් ගැනීමට සහ අර්ථකථනය කිරීමට හැකි වූ විට, ඔවුන්ට රෝගීන් සමඟ වඩා හොඳින් සන්නිවේදනය කළ හැකි අතර, ඔහුනගේ සුවවීමේ විශ්වාසය වැඩි කිරීමට සහ යහපත් ප්‍රතිඵලවලට මග පාදයි. නිදසුනක් වශයෙන්, බෙහෙත් විදින කටුවලට රෝගියෙකුගේ බිය තේරුම් ගත හැකි සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නෙකුට එම බිය දුරු කිරීමට පියවර ගත හැකි අතර ප්‍රතිකාර කරන අතරතුර රෝගියා වඩාත් මානසික ඒකග්‍රතාවයකට පත්කිරීමට ද හැකියාව ලැබේ. මීට අමතරව, සහකම්පනය ප්‍රගුණ කරන සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නන්ට රෝගීන්ගේ රෝග ලක්ෂණ වලට යටින් පවතින හේතු වඩා හොඳින් අවබෝධ කර ගත හැකි අතර, වඩාත් නිවැරදි රෝග විනිශ්චය සහ ප්‍රතිකාර සැලසුම් වලට ද මග පාදයි.

සහකම්පනයේ තවත් වාසියක් වන්නේ රෝගීන්ගේ සමාජ විෂමතා අවම කිරීමේ හැකියාවයි. විවිධ සංස්කෘතික පසුබිම්වලින් හෝ විවිධ ජීවන අත්දැකීම් ඇති රෝගීන්ට ප්‍රජානන සහකම්පනය ලබාදීම තුළින් ඔහුනගේ සමාජ මට්ටම සහ සංස්කෘතික පරිසරය අවබෝධ කර ගත හැකි අතරම සුවිශේෂීව ඔහුනගේ අවශ්‍යතා සහ ප්‍රමුඛතාවයන් ද වටහාගත හැක. ඒ අනුව දුප්පත් පොහොසත් හෝ ස්ත්‍රී පුරුෂ හෝ ආගමිත වශයෙන් හෝ ජාති වශයෙන් හෝ නොසලකමින් උවද එසේ වූ බෙදීම්වල සුවිශේෂතා සැලකිල්ලට ගෙන සේවා සැපයීමට අවකාශ ලැබේ.

මනෝ උපදේශනයෙහි නියැලෙන්නන්ට සහකම්පනයේ ඇති වැදගත්කම

උපදේශනයේදී සහකම්පනය වැදගත් වන්නේ එය උපදේශකයින්ට තම සේවාලාභීන්ගේ පර්යාලෝකනයන්, සිතුවිලි සහ හැඟීම් අවබෝධ කර ගැනීමට හැකි වන බැවිනි. එමඟින් උපදේශකවරයාට තම සේවාලාභියා සමග සමඟ ශක්තිමත් සම්බන්ධතාවයක් සහ විශ්වාසයක් ගොඩනඟා ගැනීමට උපකාරී වේ. මෙම ප්‍රවේශය උපදේශකයින්ට ඔවුන්ගේ සේවාලාභීන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා ඔවුන්ගේ මැදිහත්වීම් සකස් කිරීමට ද උපකාරී වේ. සහකම්පනය තුළින්, උපදේශකයින්ට තම සේවාලාභීන්ට ඔවුන්ගේ හැඟීම් සහ හැඟීම් ගවේෂණය කිරීමට ආරක්ෂිත අවකාශයක් නිර්මාණය කළ හැකිය. මෙය මානසික සෞඛ්‍ය ප්‍රතිඵල වැඩිදියුණු කිරීමට හේතු විය හැකි අතර සේවාලාභීන්ට ජීවිතයේ අභියෝගවලට මුහුණ දීමට අවශ්‍ය කුසලතා සහ සම්පත් වර්ධනය කර ගැනීමට ද උපකාරී වේ. සාරාංශයක් ලෙස දැක්වුවහොත්, සහකම්පනය යනු ඵලදායි සේවාදායක කේන්ද්‍රීය රැකවරණයක් සැපයීම සඳහා උපදේශකයින් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය කුසලතාවයකි.

උපදේශනය තුළ සහකම්පනය අත්‍යවශ්‍ය මෙවලමක් වන බැවින් සහකම්පනය උපදේශනයට වැදගත්වන ආකාරය උදාහරණ සහිතව දැක්වීම අසීරු කටයුත්තකි. එහෙත් පහත දක්වා ඇති උදාහරණ ඔබගේ පරිකල්පනමය බුද්ධිය තවදුරටත් වර්ධනය කිරීමට මාවතක් වනු ඇතැයි විශ්වාස කරමි.

1. විශ්වාසය සහ සුහදතාවය ගොඩනැගීම:

උපදේශකයින් තම සේවාලාභීන් කෙරෙහි සහකම්පනය පෙන්වන විට, ඔවුන් විශ්වාසය සහ සුහදතාවය පිළිබඳ හැඟීමක් ගොඩනඟා ගනී. තම උපදේශකයා විසින් තමා තේරුම් ගත් බව සහ තමාගේ කතාව අසා ඇති බව හැඟෙන සේවාලාභීන් වඩාත් ඵලදායි ප්‍රතිකාර ප්‍රතිඵලවලට තුඩු දෙන ඔවුන්ගේ අත්දැකීම් සහ හැඟීම් ගැන අවංකව සහ විවෘතව තවදුරටත් අදහස් ප්‍රකාශකරනු ඇත. සේවාලාභීන්ට ඔවුන්ගේ සිතුවිලි සහ හැඟීම් බෙදා ගැනීමට පහසුවක් දැනෙන ආරක්ෂිත සහ සහායක පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට සහකම්පනය උපදේශකයින්ට උපකාර කරයි.

2. සේවාලාභීන්ගේ අත්දැකීම් සහ ජීවන පරිසරය පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබා ගැනීම:

සහකම්පනය උපදේශකයින්ට තම සේවාලාභීන්ගේ අත්දැකීම්, සිතුවිලි සහ හැඟීම් පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් වර්ධනය කර ගැනීමට උපකාර කරයි. මෙම අවබෝධය සේවාලාභීන්ගේ ආවේනික අවශ්‍යතා ආමන්ත්‍රණය කරන වඩාත් ඉලක්කගත සහ ඵලදායී මැදිහත්වීම් සැපයීමට උපදේශකයින්ට ඉඩ සලසයි. නිදසුනක් වශයෙන්, ආතතිය සමඟ පොරබදමින් සිටින සේවාලාභියෙකු කෙරෙහි සහකම්පනය පෙන්වන උපදේශකයෙකුට සේවාලාභියාගේ තමාට බලපෑම් සහිත සිද්ධීන්, අවස්ථා, අත්දැකීම් සහ ප්‍රේරක සැලකිල්ලට ගනිමින් (සේවාලාභියා කෙරෙහි ගැඹුරු අවබෝධයක් ලැබෙන බැවින්) නිවැරිදි ප්‍රතිකාරක සැලැස්මක් සැකසිය හැකි වනු ඇත.

3. සේවාලාභී ස්වයං දැනුවත්භාවය ප්‍රවර්ධනය කිරීම:

උපදේශකවරයා, තම අත්දැකීම් සහ චිත්තවේගයන් සැබවින්ම වටහාගෙන සිටින බව සේවාදායකයින්ට හැඟෙන විට,ඔවුන් ස්වයං දැනුවත්භාවය සහ වර්ධනය පිළිබඳ හැඟීමක් වර්ධනය කිරීමට උත්සුක වෙයි. මෙමගින් සේවාලාභියාට තමා පිළිබඳ නිවැරිදි වැටහීමක් ලබා ගැනීමට හැකිවන අතර එමගින් තමාගේ දුර්වලතා, නිපුණතා, අභියෝග, සහ තමා සතු සම්පත්, කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. එවිට තම දුර්වලතා හඳුනාගන්නා විට පසුබසින්නට හෝ නිපුණතා මගින් ඒවා ජයගන්නට හෝ උත්සුුක වන අතරම තමා සතු තමාට මෙතෙන් නොදැනුනු සම්පත් කෙරෙහි ද විශ්වාසය තබන්නට ඉදිරිපත් වෙයි. එමගිින් අභියෝග ජය ගැනීමට සහ ඔවුන්ගේ අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමට අවශ්‍ය කුසලතා සහ උපාය මාර්ග වර්ධනය ක ගැනීමට ද අවකාශ සැලසේ.

අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ නියැලෙන්නන්ට සහකම්පනයේ ඇති වැදගත්කම

සහකම්පනය යනු ඉගැන්වීමේ සහ ඉගෙනීමේ ගුණාත්මකභාවය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රෙය් නියැලෙන්නන්ට භාවිතා කලහැකි වඩාත් ගුණාත්මක කුසලතාවකි. එමගින් ඵලදායී සන්නිවේදනය සහ සහයෝගීතාව ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා ගුරුවරුන් සහ සිසුන් එකිනෙකාගේ ඉලක්කයන් හා අපේක්ෂාවන් අවබෝධ කර ගැනීමට අවකාශ සැලසේ. පන්ති කාමරය තුළ සහකම්පනය පුහුණු කරන ගුරුවරුන්, තම සිසුන් සමඟ සම්බන්ධ වීමට, ධනාත්මක ඉගෙනුම් පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට සහ තනි තනි සිසුන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා ඔවුන්ගේ ඉගැන්වීම් ක්‍රම සකස් කිරීමට වඩා හොඳින් සන්නද්ධ වේ. මෙම ප්‍රවේශය සිසුන් ඉගෙන ගන්නා ආකාරය, ඔවුන්ව පොලඹවන්නේ කුමක්ද සහ ඔවුන්ගේ උනන්දුව මොනවාද යන්න අවබෝධ කර ගැනීමට ගුරුවරුන්ට හැකියාව ලබා දෙයි. එමඟින් සිත් ඇදගන්නාසුළු සහ අන්තර්ක්‍රියාකාරී ඉගෙනුම් අත්දැකීම් නිර්මාණය කිරීමට උපකාරී වේ.

එසේම සිසුන්ට, පාසැලේ සහ ඉන් ඔබ්බෙහි සාර්ථකත්වය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන සමාජ සහ චිත්තවේගීය නිපුණතා වර්ධනය කිරීමට ද උපකාර කළ හැකිය. තම සම වයසේ මිතුරන්ගේ සහ ගුරුවරුන්ගේ අපේක්ෂාවන් තේරුම් ගැනීමෙන් සිසුන්ට අන් අය කෙරෙහි සහකම්පනය, ගෞරවය සහ දයානුකම්පාව වර්ධනය කර ගත හැකිය. මෙම ප්‍රවේශය සිසුන්ට යහපත් මානසිකත්වයක් වර්ධනය කිරීමට උපකාරී වේ. එනම් වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීම සහ කැපවීම තුළින් ඔවුන්ගේ හැකියාවන් වර්ධනය කර ගත හැකිය යන විශ්වාසය සිසුන් තුළ වර්ධනය වේ. අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රෙය් නියැලෙන්නන් සඳහා සහකම්පනය භාවිතා කලහැකි අවස්ථා කිහිපයක් සුවිශේෂීි කොට පහත දක්වා ඇත.

1. සුරක්ෂිත ඉගෙනුම් පරිසරයක් ඇති කිරීම:

සියලුම සිසුන්ට වටිනාකමක් සහ ගෞරවයක් දැනෙන ආරක්ෂිත ඉගෙනුම් පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට සහකම්පනය, අධ්‍යාපනඥයින්ට උපකාර කරයි. සිසුන්ගේ විවිධ අත්දැකීම් සහ අපේක්ෂාවන් පිළිගැනීමෙන් සහ වලංගු කිරීමෙන්,අධ්‍යාපනඥයින්ට පන්ති කාමරය තුළ සහකම්පනය සහ අවබෝධය පිළිබඳ සංස්කෘතියක් නිර්මාණය කිරීමට උපකාර කළ හැකිය. එමගින් සමාජ මට්ටම් ආදී විවිධ තරාතිරම් නොතකා ශිෂ්‍යයන්ට තම අධ්‍යාපන කටයුතු කරගැනීමට යෝග්‍ය පරිසරයක් උදාවෙයි. එනිසා සියලුම සිසුන් එක සේ අධ්‍යාපන කටයුතු වල නිරතවීමට උත්සුක වන අතරම අධ්‍යයන කටයුතු සාර්ථක කරගැනීමට ද මග පාදාගනී.

2. සිසුන්ගේ පර්යාවලෝකය අවබෝධ කර ගැනීම:

ගුරුවරුන්ට තම සිසුන්ගේ පර්යාවලෝකනයන් සහ අත්දැකීම් අවබෝධ කර ගැනීමට සහකම්පනය භාවිතා කළ හැකිය. විවිධ ඉගෙනුම් විලාසයන් සහ පසුබිම් ඇති සිසුන් සඳහා වඩාත් ඵලදායී සහ ආකර්ශනීය වීමට ඔවුන්ගේ ඉගැන්වීම් ක්‍රම සකස් කිරීමට මෙගින් උපකාර කළ හැකිය. එනම් නිතර ඉර හඳ තරු ගැන කතා කරන සහ සිතුවම් අඳින දරුවෙකුට නිතර නිතර රාත්‍රියෙහි අහස නිරීක්ෂණය කරන ලෙසත් තරු රටා සිතුවමට නගන ලෙසත්, තරු රටාවල වෙනස්කම් අධ්‍යයනය කරන ලෙසත්, නාසා ආයතනය වැනි ආයතනවල වෙබ් අඩවි පරිශීලනය කරන ලෙසත් දැන්විය හැකිය.

3. ශිෂ්‍ය හැසිරීම් හඳුනා ගැනීම පිණිස:

ශිෂ්‍යයෙකු පන්ති කාමරය තුළ වැරදි ලෙස හැසිරෙන විට හෝ අරගල කරන විට,සහකම්පනය මගින් ගුරුවරුන්ට ඔවුන්ගේ හැසිරීම් සඳහා මූලික හේතු තේරුම් ගැනීමට භාවිතා කළ හැකිය. නිදසුනක් වශයෙන්,නිවසේ සිට කරගෙන ආයුතු ගෙදර වැඩ නිිතර නිතර අතපසු කරන පාසල් සිසුුවෙකුගේ කලබලකාරී කාංශා සහගත හැසිරීම වෙනුවෙන් සහගම්පනය ලබාදෙන ගුරුවරයා, අදාල පාසල් සිසුවා නිවසේ අත්විඳින අපහසුතා තේරුම්ගනී. එසේම එසේ තෙරුම්ගත් බව සිසුුවාට ඒත්තු ගන්වයි. අනතුරුව අභියෝග හමුවේ අධ්‍යාපනයේ ඉලක්කයන් ජය ගැනීමට සිසුවා සමග සැළසුම් සකසයි.

4. ධනාත්මක සබඳතා පෝෂණය කිරීම:

ගුරුවරුන්ට තම සිසුන් සමඟ ධනාත්මක සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට සහකම්පනය උපකාර කරයි. සිසුන්ගේ සිතුවිලි සහ හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට කාලය ගත කිරීමෙන්, සිසුන්ට වටිනාකමක් සහ ගෞරවයක් දැනෙන පරිදි කටයුතු කිරීමෙන්, එය සිදුකල හැක. එසේම දැනටමත් සිසුනගේ යහපත් බැඳීම් තවදුරටත් පෝෂණය කිරීමට (මාපිය දූදරු සබඳතාව, කලන මිතුරු සබඳතාව, ගුරු සිදු සබඳතාව) සහ වර්ධනය කිරීමට සහකම්පනය භාවිතයට ගතහැකිය.

5. විවිධ සංස්කෘතීන්ට අනුවර්තනය වීම:

පන්ති කාමරවලදී ගුරුවරයවාට හමුවන සිසුන් විවිධ සංස්කෘතික රටාවන්වලට අනුව චර්යාවන් හැඩගස්වාගත් අය වේ. ඒ අනුව ඔහුන් කතා කරන භාෂාව මෙන්ම චර්යාවන් ද විවිධ විය හැකිය. සමහර සිසුනට මෙම සංස්කෘතීන්ට හෝ උප සංස්කෘතීන්ට හුරුවීමට අපහසු විය හැක. එම නිසා මෙහිදී ගුරුභවතාට තම සිසුන්ට ක්‍රියාකාරීව සවන් දීම තුළින් ඒ ඒ සිසුනගේ සංස්කෘතික ඵලයන් හඳුනා ගැනීමට අවස්ථාව උදාවේ. එමගින් සිසුන්ගේ ඉගෙනුම් අත්දැකීම් සහ ප්‍රතිඵල වැඩිදියුණු වන පරිදි සංස්කෘතිකමය වශයෙන් වඩාත් ප්‍රතිචාර දක්වන ක්‍රියාකාරකම් ඇතුළත් වන පරිදි ඔවුන්ගේ ඉගැන්වීම් ක්‍රම සහ ඊට ආධාර කර ගන්නා උපකරණ සහ ද්‍රව්‍ය සංවිධානය කළ හැකිය.

අපරාධ යුක්ති විනිශ්චයෙහි නියැලෙන්නන්ට සහකම්පනයේ ඇති වැදගත්කම

අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය කරන්නන් සඳහා සහකම්පනය අත්‍යවශ්‍ය මෙවලමකි. එය අන් අයගේ චිත්තවේගීය තත්වයන් නිවැරදිව තේරුම් ගැනීමට සහ අර්ථ නිරූපණය කිරීමට පුද්ගලයන්ට ඇති හැකියාව ලෙස ද අර්ථ ගැන්විය හැකිය. අපරාධ යුක්තිය තුළ, සහකම්පනය ඉතා වැදගත් වන්නේ එය වැරදිකරුවන් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී වඩා, හොඳ තීරණ ගැනීමට විනිසුරුවන්, නීතිඥයින්, පොලිස් නිලධාරීන් සහ බන්ධනාගාර නිලධාරීන් වැනි වෘත්තිකයන්ට උපකාර වන බැවිනි.

එසේම අපරාධකරුවෙකු අපරාධය කළේ ඇයි ද යන්න තේරුම් ගැනීමට විනිශ්චයකරුවන්ට උපකාර වන අතරම, අපරාධකරුගේ දඬුවම් තීරණ දැනුම් දීමට, අපරාධ නිවාරණය කෙරෙහි දායක වීමට මෙම සහකම්පනය භාවිතා කල හැකිය. ඒ හා සමානව, අපරාධකරුවෙකුගේ ක්‍රියාවන් පිටුපස ඇති අභිප්‍රේරණයන් තේරුම් ගැනීමට පොලිස් නිලධාරීන්ට සහකම්පනය භාවිතා කළ හැකිය. එමඟින් අදාලම වැරදිකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීමටත්, නිවැරිදිම අපරාධකරුවන්ගේ තොරතුරු ලබා ගැනීමටත්, වරදේ ස්වභාවය වරදකරුවන්ට තේරුම් කොට දීමටත්, තමාට නිවැරිදි තීරණ ගැනීමටත් හැකියාව ලැබේ.

වැරදිකරුවන්ට සහකම්පනය දක්වන විට ඔවුන් සමඟ විශ්වාසය සහ සුහදතාවය ගොඩනැගීමට පසුබිම සැකසේ. මෙය අනෙක් අතට, වැරදිකරුවන් ඔවුන්ගේ පරිවාසයේ හෝ වරදාන කොන්දේසිවලට අනුකූල වීම වැනි වඩා හොඳ ප්‍රතිඵලවලට තුඩු දිය හැකිය. මානසික සෞඛ්‍ය ගැටළු හෝ මත්ද්‍රව්‍ය අනිසි භාවිතය වැනි හැසිරීම් වල මූලික හේතු ආමන්ත්‍රණය කිරීමෙන් නැවත වරදක් කිරීමේ සම්භාවිතාව අඩු කිරීමට ද සහකම්පනය උපකාරී වේ. අපරාධ යුක්තිය උදෙසා කටයුතු කරන්නන්ට සහකම්පනය යොදාගතහැකි අවස්ථා කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත.

1. විනිශ්චයකරුවෙකු අපරාධකරුවෙකුට දඬුවම් තීරණයක් දැනුම් දීමට සහකම්පනය භාවිතා කරයි.

ගම්බද වෙළඳසැලකින් භාණ්ඩ සොරකම් කිරීම සම්බන්ධයෙන් වරදකරු වූ තරුණයෙකු සම්බන්ධ නඩුවක විනිසුරුවරයෙකු මුලසුන හොබවයි. දඬුවම් තීන්දුවක් ගැනීමට පෙර, විනිසුරුවරයා වැරදිකරුගේ පසුබිම තේරුම් ගැනීමට කාලය ගත කරයි. ඔහුගේ පවුල හා සමාජය තුළ හැදුනු වැඩුනු ආකාරය, ඔහුගේ දරිද්‍රතාවය ආදිය කෙරෙහි අවධානය යොමුකරමින් නීතිය ගලපයි. මෙම ක්‍රියාවලිය හරහා, විනිසුරුවරයා අපරාධය කිරීමට හේතු වූ චිත්තවේගීය තත්ත්වයන් අවබෝධ කර ගනිමින්, වරදකරු වෙත සහකම්පනය දක්වයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, වරදකරුට සිර දඬුවම් වෙනුවට ප්‍රජා සේවයට නියම කිරීමට විනිසුරුවරයා තීරණය කරයි,මන්ද අපරාධකරුට ඔහුගේ සාපරාධී හැසිරීම් වලට යටින් පවතින හේතු ආමන්ත්‍රණය කිරීම වඩා යහපත් වනු ඇතැයි ඔහු විශ්වාස කරන අතරම ඔහුට යහපත් ලෙස සමාජගත වීමට අවස්ථාවක් ලබාදෙයි.

2. නිවැරිදිව පුද්ගලයෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමේ තීරණයක් ගැනීමට පොලිස් නිලධාරියෙකු සහකම්පනය භාවිතා කරයි.

වෙලඳසැලක් අසල පුද්ගලයෙකු කලහකාරී ලෙස හැසිරෙන බවට පොලිසියට ඇමතුමක් ලැබෙයි. පොලිස් නිළධාරීන් පැමිනෙන විට, එක් අතකින් එළවළු සහ සහල් සහිත පොලිතින් කවරයක් ද අනෙක් අතින් පිහියක් ද දරාගෙන පුද්ගලයෙක් ඒ අවට සිටින්නන්ට බැනවදිමින් සිටී. පොලිස් නිලධාරියා එම පුද්ගලයා වහාම අත්අඩංගුවට ගැනීම වෙනුවට මිනිසාගේ හැසිරීම පිටුපස ඇති හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට සහකම්පනය භාවිතා කරයි. ක්‍රියාශීලී සවන්දීම සහ විවෘත ප්‍රශ්න කිරීම් තුළින්, මිනිසා මානසික සෞඛ්‍ය ගැටලු සමඟ පොරබදමින් සිටින බවත්, භීතියට පත්ව ඇති බවත් වටහා ගැනීමට පොලිස් නිලධාරියාට හැකි වේ. ඉන්පසුව කලහකාරී පුද්ගලයා සාමකාමී කොට නිසි උපදේශන ක්‍රියාවලියකට යොමු කරවනු ලබයි. එමගින් එම පුද්ගලයාගේ සමාජ සම්මත නොවන හැසිරීම් නිසා ඔහුව අත්අඩංගුවට ගැනීම වෙනුවට ඔහුට උපකාර කිරීමට පොලිස් නිලධාරියා පෙළඹෙයි.

3. පරිවාස නිලධාරියෙකු මත්ද්‍රව්‍ය ලෝලී තරුණියක පුනරුත්ථාපනය කිරීම සඳහා සහකම්පනය භාවිතා කරයි.

මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය පිළිබඳ ඉතිහාසයක් ඇති සහ මත්ද්‍රව්‍ය සම්බන්ධ වරදකින් පසු පරිවාස භාරයට පත් වූ තරුණියක් සමඟ පරිවාස නිලධාරියෙක් සේවය කරයි. පරිවාස නිලධාරියා ඇයගේ පරිවාසයේ නියමයන්ට අනුකූලව ඇයව නිරීක්ෂණය කරනවාට අමතරව එම තරුණියගේ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයේ මූල හේතු තේරුම් ගැනීමට සහකම්පනය යොදා ගනී. සක්‍රීයව සවන්දීම සහ ප්‍රශ්න කිරීම තුළින්, සහ අවශ්‍ය තන්හී සහකම්පනය ලබාදීම තුළින් පරිවාස නිලධාරියා, තරුණිය අඩු ආත්ම අභිමානයකින් පොරබදමින් සිටින බවත්, කිසි විටෙක නිසි මානසික සෞඛ්‍ය සේවාවක් ලබා නොමැති බවත් තේරුම් ගනී. මෙම අවබෝධය මත පදනම්ව, පරිවාස නිලධාරියා තරුණිය උපදේශනය සඳහා උපදේශකවරයෙකු වෙත යොමුකරනු ලබයි.

සාමාන්‍ය ජීවිතයේදී සහකම්පනයේ ඇති වැදගත්කම

තම පවුල තුළ දූදරු, අඹුසැමි සබඳතා පවත්වාගෙන යෑමේදී යහපත් සබඳතාවය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යෑමට සහකම්පනය ඉතා වැදගත් වේ. බොහෝ පවුල්වල සැමියා බිරිඳත්, බිරිඳ සැමියාත්, දරුවන් දෙමාපියන්වත්, දෙමාපියන් දරුවන්වත් නිසි පරිදි තේරුම් නොගැනීම නිසා ගැටළු ඇතිකර ගනී. එනිසා අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් තම භූමිකාවන් නිසි පරිදි හඳුනාගනිමින්, අනිකාගේ සිතුම් පැතුම් වලට ගරු කරමින් යහපත් සතුට පිරිපුන් පවුල් ජීවිතයක් ගතකිරීමට සහකම්පනය යොදාගත යුතු වේ.‍

සැබෑ ජීවිතයේ සහකම්පනය අත්‍යවශ්‍ය වන තවත් අවස්ථාවක් වන්නේ තමා සේවය කරනු ලබන සේවා ස්ථානයයි. වෘත්තීය පසුබිමක් තුළ, පුද්ගලයන්ට විවිධ පෞරුෂයන්, විවිධ අපේක්ෂාවන්, විවිධ සමාජ මට්ටම් ඇත. එම නිසා පුද්ගලයන් හැසිරෙනු ලබන්නේ විවිධාකාරවය. එනිසා අප සහකම්පන කුසලතා භාවිතා කිරීමෙන්, පුද්ගලයන්ට ඔවුන්ගේ සමීපතයින්, ගනුදෙනුකරුවන් හෝ සේවාලාභීන් සහ ගනුදෙනුකරුවන්ගේ අපේක්ෂාවන් වඩා හොඳින් තේරුම් ගත හැකිය. මෙමගින් සන්නිවේදනය වැඩිදියුණු කිරීමට, ඵලදායිතාව වැඩි කිරීමට සහ ආරවුල් හා ගැටුම් ඵලදායී ලෙස විසඳා ගැනීමට උපකාරී වේ.

එසේම සැබෑ ජීවිතයෙහි සහකම්පන කුසලතා යෙදිය හැකි තවත් සංසිද්ධියක් වන්නේ පුද්ගලික සබඳතායි. ආදර සබඳතා හෝ මිත්‍රත්වයන්හි සිටින පුද්ගලයන්ට තම හවුල්කරුවන්ගේ හෝ මිතුරන්ගේ අවශ්‍යතා සහ සිතන ආකාරය තේරුම් ගැනීමට සහකම්පන කුසලතා භාවිතා කළ හැක. එසේ කිරීමෙන් අන්‍යෝන්‍ය අවබෝධය සහ ගෞරවය මත ශක්තිමත් සබඳතා ගොඩනගා ගත හැකිය. සහකම්පන කුසලතාවන් පුද්ගලයන්ට ගැටුම් සහ එකඟ නොවීම් වඩාත් ඵලදායී හා ධනාත්මක ආකාරයකින් විසඳා ගැනීමට ද උපකාර කළ හැකිය.

සැබවින්ම, පුද්ගලයන්ට අන්‍යයන් සමඟ ඵලදායී ලෙස අන්තර් ක්‍රියා කිරීමට සහ සන්නිවේදනය කිරීමට අවශ්‍ය සැබෑ ජීවිතයේ අවස්ථා වලදී සහකම්පන කුසලතා අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙම කුසලතා යෙදීමෙන් පුද්ගලයන්ට අන් අයගේ දෘෂ්ටිකෝණ හොඳින් අවබෝධ කර ගැනීමට, වඩා හොඳ සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට, ගැටුම් නිරාකරණය කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ සමාජ කුසලතා වැඩි දියුණු කිරීමට හැකි වේ.

සමාන්‍ය පරිසරය තුළ සහකම්පනය යොදාගත හැකි අවස්ථා කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත.

1. ප්‍රජාවට හිතකර සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කිරීම.

යම් සමාජ කණ්ඩායමක් සඳහා සමාජ සුභසාධන ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා කටයුතු කිරීමේදී ඒ සඳහා එකී සමාජ කණ්ඩායමෙන් එල්ලවන්නේ විරෝධයකි. එහිදී ව්‍යාපෘති නිලධාරීන් සහකම්පන කුසලතා භාවිතයට ගනී. තමා අදහස් ප්‍රකාශ කරනවා වෙනුවට එකී කණ්ඩායමට ක්‍රියාකාරීව සවන් දෙයි. ඔහුන්ගේ අදහස් තේරුම්ගත් බව ප්‍රකාශ කරයි. එමගින් දෙපාර්ශවයටම පිළිගතහැකි තීරණයක් ගැනීමට සහ ඒ තුලින් ප්‍රජාවගේ අවශ්‍යතා මත සාර්ථක ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවස්ථාව උදාවේ.

2. ජීවිතය එපා වූ තරුණයෙකුට දක්වන සහකම්පනය

පැවති ආදර සබඳතාවයක් බිඳීයෑම නිසා තරුණයෙකු සියදිවි නසාගැනීමට උත්සාහ කරයි. ඔහු සිතන්නේ ඔහුට නැවත ජීවත්වීමට කිසිදු අපේක්ෂාවක් නැති බවයි. එසේම ඔහු සිතනුයේ තමාගේ දුප්පත්කම නිසා තරුණිය ඔහුව අත්හැර ගිය බවයි. සමීපතම යහළුවෙකු ලෙස සහකම්පන කුසලතා දැක්වීමට මෙය හොඳ අවස්ථාවකි. තම යහළුවාට ක්‍රියාකාරීව සවන්දීමෙන් සහ ඔහුව තේරුම්ගෙන ඇති බව ඔහුට ඒත්තු ගැන්වීමෙන්, ඔහු සමග ඔහුගේ දුක බෙදාගැනීමට යහළුවෙකු ඔහුට සිටින බවත්, ඔහු හුදෙකලා වී නැති බවත්, ඔහුට වටහා දිය හැකිය. එහි දෙවන පියවර ලෙස ජීවත්වීමේ වටිනාකම තේරුම්කර දෙමින් ජීවිතය දිනන්නට ඔහු දිරිමත් කල හැකිය.

3. පාරිභෝගික සේවා සැපයීමේදී සහකම්පනය.

ප්‍රශස්ථ මට්ටමේ පාරිභෝගික සේවා සැපයීමේදී සහකම්පන කුසලතා හොඳින් භාවිතා කලහැක. භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් සම්බන්ධයෙන් පාරිභෝගිකයෙකු කලකිරීමට හෝ කෝපයට පත් විය හැකි අතර, පාරිභෝගික සේවා නියෝජිතයාට ඔවුන්ගේ කලකිරීම තේරුම් ගැනීමට සහ ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලන විසඳුමක් සෙවීමට මෙම කුසලතාව භාවිතා කළ හැක. එසේම තම සේවාලාභීන්ට වඩාත් හොඳ සේවාවක් ලබාදීමට, තම සේවාලාභීන් හොඳින් තේරුම් ගැනීමට, මෙම සහකම්පන කුසලතා වැදගත් වේ. එනම් සහකම්පනය නිවැරිදිව භාවිතා කිරීම තුළීන් සේවාලාභින්ට දැනෙන ඍණාත්මක තත්වයන් ධනාත්මක තත්වයක් බවට පත් කළ හැකි අතරම, ඔහුන්ගේ පාරිභෝගික තෘප්තිය වැඩි කිරීමට ද හේතු වේ.

සහකම්පන කුසලතා වර්ධනය කිරීම.

සහකම්පන කුසලතා වර්ධනය කිරීම යනු නිරන්තර පුහුණුව සහ උත්සාහය අවශ්‍ය වන ක්‍රියාවලියකි. පුද්ගලයෙකුට තම සහකම්පනය වර්ධනය කර ගැනීමට ක්‍රියාකාරීව සවන් දීමේ කුසලතාවය, අන්‍ය පුද්ගලයන් සිතන ආකාරය තමාට දැනෙන ආකාරය අනුව තේරුම් ගැනීමේ කුසලතාවය, තමාගේ චිත්තවේග කලමණාකරණ කිරීමේ කුසලතාවය, සතිමත් බව ඇතිකර ගැනීමේ කුසලතාවය, ආදී කුසලතාවයන් මෙන්ම යම් කාලයක් ස්වේච්ඡා මට්ටමින් සමාජයේ සේවය කිරීමට ඇති කැමැත්ත ද වර්ධනය කරගත යුතුය. මෙම සහකම්පන කුසලතාවය පොතපතින් හෝ වෙනත් ක්‍රමයකින් පමණක් ඉගෙන ගෙන වර්ධනය කරගත හැකි කුසලතාවයක් නොවේ. සැබවින්ම සහකම්පනය යනු පුහුණුු කළයුතු කුසලතාවයකි. ඒ සඳහා තමාට අත්දැකීම සහ කාලය අත්‍යවශ්‍ය වේ. මේ සඳහා සහකම්පන කුසලතා පුහුණු වැඩමුළු සඳහා සහභාගී වීම, සංයම අභ්‍යාස පුරුදු පුහුණු කිරීම, උපදේශන කාර්යයෙහි නිරත වන අය නම් පලපුරුදු උපදේශකවරුන් සමග කටයුතු කිරීම ආදිය සිදුකලයුතු වේ.

වැඩිදුර කියවීම සඳහා

1. Brené Brown, “Daring Greatly: How the Courage to Be Vulnerable Transforms the Way We Live, Love, Parent, and Lead,” 2012.
2. Daniel Goleman, “Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ,” 1995.
3. Frans de Waal, “The Age of Empathy: Nature’s Lessons for a Kinder Society,” 2009.
4. Marshall B. Rosenberg, “Nonviolent Communication: A Language of Life,” 1999.
5. Paul Ekman, “Emotions Revealed: Recognizing Faces and Feelings to Improve Communication and Emotional Life,” 2003.
6. Simon Baron-Cohen, “Zero Degrees of Empathy: A New Theory of Human Cruelty,” 2011.
7. Theresa Wiseman, “The Emotional Labour of Nursing Revisited,” 2019.
8. Thomas Lewis, Fari Amini, and Richard Lannon, “A General Theory of Love,” 2000.
9. Vittorio Gallese, “The Roots of Empathy: The Shared Manifold Hypothesis and the Neural Basis of Intersubjectivity,” 2006.
10. David De Steno, “Emotional Success: The Power of Gratitude, Compassion, and Pride,” 2018.

පට්ටියවෙල මහින්ද හිමි | Ven Pattiyawela Mahinda Thero

වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා පහත වීඩියෝව නරඹන්න