මනස නිවන ගැඹුරු විවේකය
(Deep Relaxation)
ආතතියෙන් මිදී සුවපත් දිවියක් කරා…
වර්තමාන සමාජයේ අප බොහෝ දෙනා ජීවත් වන්නේ දැඩි කාර්යබහුලත්වය සහ තරඟකාරීත්වය මධ්යයේ ය. උදෑසන අවදි වූ මොහොතේ සිට රාත්රී නින්දට යනතුරුම අපගේ කය මෙන්ම සිත ද නොනවත්වා ක්රියාත්මක වේ. මේ නිසා ඇතිවන මානසික සහ ශාරීරික තෙහෙට්ටුව දීර්ඝකාලීනව පවතින විට එය විවිධ රෝගාබාධ වලට අත වැනීමක් විය හැකිය.
මෙයට ඇති සාර්ථකම සහ ස්වභාවිකම ඖෂධය නම් ‘ගැඹුරු විවේකීකරණය’ (Deep Relaxation) යි.
ගැඹුරු විවේකීකරණය යනු කුමක්ද?
ගැඹුරු විවේකීකරණය යනු හුදෙක් නින්දට යාම හෝ විවේක ගැනීම පමණක් නොවේ. මෙය සිතත් කයත් දැනුවත්ව (Consciously) ලිහිල් කරමින්, ශරීරයේ ස්නායු පද්ධතිය සංසුන් කරවීමේ විද්යාත්මක ක්රියාවලියකි. මෙහිදී අපගේ අවධානය ශරීරයේ විවිධ කොටස් වෙත යොමු කරමින්, එහි බැඳී ඇති ආතතිය (Tension) මුදා හරින අතර, ඒ හරහා මනස ගැඹුරු සමාධියකට සහ ශාන්ත බවකට පත් කරනු ලබයි.
මෙය අපට වැදගත් වන්නේ ඇයි?
අප දැඩි පීඩනයකින් හෝ බියකින් සිටින විට ශරීරය තුළ “සටන් කිරීමේ හෝ පලා යාමේ” (Fight or Flight) ප්රතිචාරය ක්රියාත්මක වේ. නමුත් ගැඹුරු විවේකීකරණය මගින් සිදු කරන්නේ ඊට ප්රතිවිරුද්ධ වූ “විවේක ගැනීමේ සහ ජීරණය කිරීමේ” (Rest and Digest) ප්රතිචාරය ක්රියාත්මක කිරීමයි. එමගින්:
- හෘද ස්පන්දන වේගය පාලනය කරයි.
- රුධිර පීඩනය ක්රමවත් කරයි.
- ප්රතිශක්තීකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කරයි.
- සිතේ ඒකාග්රතාවය වර්ධනය කරයි.
කුමන ගැටළු සඳහා මෙය දායක කරගත හැකිද?
මෙම අභ්යාසය ඖෂධීය ප්රතිකාරයක් ලෙස පහත සඳහන් තත්ත්වයන් පාලනය කිරීමට සහ සුවපත් කිරීමට යොදා ගත හැක:
දෛනික ජීවිතයේ පීඩනයන් නිසා හටගන්නා ආතතිය දුරු කරයි.
රාත්රියට නින්ද නොයන හෝ සුවබර නින්දක් නොලබන අයට මෙය දිව ඔසුවකි.
අනාගතය ගැන බියෙන් සහ නොසන්සුන්ව පෙළෙන අයට මනස සන්සුන් කරවයි.
ක්ෂණිකව කේන්ති යන පුද්ගලයන්ගේ මනස සිසිල් කිරීමට දායක වේ.
ගැඹුරු විවේකීකරණය සිදු කරන්නේ කෙසේද?
මෙය නිවැරදිව සිදු කිරීම සඳහා සරල පියවර කිහිපයක් අනුගමනය කළ හැක:
වීඩියෝ මාර්ගෝපදේශය (Guided Session)
මෙම ක්රියාවලිය නිවැරදිව සිදු කිරීම සඳහා මා විසින් සකස් කරන ලද විශේෂ වීඩියෝ වැඩසටහන පහතින් නැරඹිය හැක. වඩාත් හොඳ අත්දැකීමක් සඳහා හෙඩ්ෆෝන් (Headphones) භාවිතා කරන්න.
More Stories
අපරාධ නිවාරණය සහ මනෝභාව කළමනාකරණය පිළිබඳ විතක්ක සණ්ඨාන සූත්ර විමර්ශනය
ප්රගතිශීලී මස්පිඩු ලිහිල් කිරීම| Progressive muscle relaxation
Moral Reconation Therapy – MRT